🪐 Metall karbonil klasterlari
Wade qoidalari • PSEPT • [Fe₃(CO)₁₂] • Interaktiv kalkulyator
📋 Metall karbonil klasterlari haqida
Metall karbonil klasterlari — uch yoki undan ortiq metall atomlari bevosita M−M bog'lar va CO ligandlari bilan bog'langan birikmalar.Wade qoidalari (1971) — boran klasterlaridan kelib chiqqan, metall karbonil klasterlarining geometriyasini elektronlar soniga qarab bashorat qilish imkonini beradi.PSEPT (Polyhedral Skeletal Electron Pair Theory)— Wade qoidalarining metall karbonillarga umumlashtirilgan shakli.
Wade qoidalari asoslari
- • TVE (Total Valence Electrons): Metall valent e⁻ + ligand e⁻
- • Skelet elektron juftlari: TVE − 2M (har bir M−CO 2e⁻)
- • Closo (M+1 juft): Yopiq polihedr — eng barqaror
- • Nido (M+2 juft): Bitta cho'qqi ochiq
- • Arachno (M+3 juft): Ikkita cho'qqi ochiq
Klassik misollar
| Klaster | TVE | Skelet e⁻ |
|---|---|---|
| [Fe₃(CO)₁₂] | 48 | 12 (6 juft) — nido |
| [Co₄(CO)₁₂] | 60 | 12 (6 juft) — nido |
| [Ru₃(CO)₁₂] | 48 | 12 (6 juft) |
| [Os₅(CO)₁₆] | 72 | 14 (7 juft) — closo |
| [Rh₆(CO)₁₆] | 86 | 18 (9 juft) — closo |
🧮 Wade qoidalari — elektron sanash kalkulyatori
✅ Asosiy xulosalar
- Wade qoidalari — skelet elektron juftlari soni geometriyani belgilaydi
- TVE = metall valent e⁻ + ligand e⁻ — klaster barqarorligi mezoni
- Closo (M+1), Nido (M+2), Arachno (M+3) — boran klasterlaridan olingan
- PSEPT — Wade qoidalarining metall karbonillarga qo'llanishi