🧬ICP Birikmalar Katalogi
12 ta klassik kompleks • Ko'p elementli • ppb−ppt • Izotop nisbati • Poliatomik interferensiyalar
K₄[Fe(CN)₆]·3H₂O
Kaliy geksatsianoferrat(II) trihidrat
✨ Ko'p elementli: Fe va K bir vaqtda o'lchanadi. ArO⁺ interferensiyasi muammosi.
K₃[Fe(CN)₆]
Kaliy geksatsianoferrat(III)
✨ ICP Fe²⁺ va Fe³⁺ ni farqlay OLMAYDI — ikkalasi ham umumiy Fe sifatida ko'rinadi.
[Cr(H₂O)₆]Cl₃
Geksaakvaxrom(III) xlorid
✨ ArC⁺ interferensiyasi — uglerodli matritsada muammo. H₂ rejimi yechim.
[Cu(NH₃)₄]SO₄·H₂O
Tetraammismis(II) sulfat monogidrat
✨ Metall + Metallmas (Cu va S) bir vaqtda. ICP-OES da S ham ko'rinadi.
[Co(NH₃)₆]Cl₃
Geksaamminkobalt(III) xlorid
✨ ⁵⁹Co — 100% mononuklid. Hech qanday poliatomik interferensiya yo'q — ideal signal!
[Ni(en)₃]Cl₂
Tris(etilendiamin)nikel(II) xlorid
✨ Xelat effekti. Organik matritsa (C, N) ko'p — lekin 10000 K plazma ularni yo'q qiladi.
K₃[Cr(C₂O₄)₃]·3H₂O
Kaliy trioksalatokromat(III) trihidrat
✨ Murakkab organik matritsa (3×C₂O₄). Matritsa effekti — ichki standart majburiy.
Na₃[Co(NO₂)₆]
Natriy geksanitritokobaltat(III)
✨ Yuqori tuz matritsasi (3×Na) — konus tiqilib qolishi mumkin. Suyultirish kerak.
Pt(NH₃)₂Cl₂
Diammindixloroplatina(II) (sisplatin)
✨ Pt — 5 ta izotop. ICP-MS izotop profilini ko'rsatadi. Saraton dorisida ppt darajasida.
[Co(NH₃)₅Cl]Cl₂
Pentaamminklorokobalt(III) xlorid (purpureo)
✨ Klassik Verner tajribasi: AgNO₃ bilan 2 ta Cl⁻ cho'kadi, lekin ICP barcha 3 ta Cl ni ko'rsatadi!
[Ru(bipy)₃]Cl₂·6H₂O
Tris(bipiridin)ruteniy(II) xlorid geksagidrat
✨ Ru — 7 ta izotop. ICP-MS izotop profilini ko'rsatadi. Murakkab organik matritsa.
K₂[PtCl₄]
Kaliy tetraxloroplatinat(II)
✨ Yengil (K, m=39) + Og'ir (Pt, m=195) bir vaqtda. Ikki xil ichki standart kerak!
🧬 ICP ning kompleks birikmalar uchun o'ziga xos xususiyatlari
ICP bir vaqtda 60+ elementni o'lchaydi. Heterometallik komplekslarda (masalan, K₂[PtCl₄]) yengil va og'ir metallarni bir o'lchashda ko'rish.
ICP-MS izotop nisbatlarini ko'rsatadi. Pt ning 5 ta, Ru ning 7 ta izotopi — bu AAS da mumkin emas.
Ar plazmasida ArO⁺, ArC⁺, ArCl⁺ ionlari hosil bo'ladi. Collision cell (He/H₂) bilan hal qilinadi.
📚 Klassik Verner tajribasi (Verner kompleksi [Co(NH₃)₅Cl]Cl₂):
Klassik usulda AgNO₃ bilan titrlaganda faqat tashqi sferadagi 2 ta Cl⁻ cho'kadi. Lekin ICP barcha 3 ta Cl ni (1 ichki + 2 tashqi) ko'rsatadi! Bu ICP ning strukturani "ko'ra olmasligini" — faqat umumiy tarkibni aniqlashini ko'rsatadi.
📝 ICP parametrlari izohi
- ICP-OES λ (nm): Atom emissiya chizig'i to'lqin uzunligi. Har bir elementda bir nechta chiziq bo'ladi — eng sezgirini tanlash.
- ICP-MS m/z: Mass/zaryad nisbati. Qavsda izotopning tabiiy tarqalishi (masalan, ⁵⁶Fe 91.7%).
- LOD (Limit of Detection): Aniqlash chegarasi. ICP-MS uchun ng/L (ppt) darajasida.
- Collision Cell: ArO⁺, ArC⁺ kabi poliatomik interferensiyalarni bartaraf etish uchun He (KED) yoki H₂ (reaktiv) gazi.
- Ichki standart: Instrumental drift va matritsa effektlarini tuzatish uchun Sc (45), Ge (72), Bi (209) qo'shiladi.
- ICP oksidlanish darajasini (Fe²⁺ vs Fe³⁺) farqlay OLMAYDI — buning uchun UV-Vis yoki Mössbauer kerak.