cis-[PtCl2(NH3)2]🧲 YaMR

cis-Diammindixloroplatina(II)

Sisplatin (Platinol, saraton dori)

M = 300.05 g/mol • CAS: 15663-27-1

Saraton DoriTekis Kvadrat¹⁹⁵Pt YaMRKanserojen
← Birikmalar katalogi
YaMRMetall YadrosiRosenberg (1965)Saraton DoriDNK Crosslink

cis-[PtCl₂(NH₃)₂]

300.05 g/mol

Sisplatin — "Zamonaviy kimyoterapiyaning asoschisi, ¹⁹⁵Pt YaMR fenomeni"

YaMR spektroskopiya yordamida metall yadrolari ni o'rganish. Pt²⁺ — 5d⁸ tekis kvadrat, diamagnit. C₂ᵥ simmetriya. ¹⁹⁵Pt YaMR: -2100 ppm (kvintet, J ≈ 450 Hz). ¹H YaMR: 4.2 ppm (satellit dubletlar, J = 45 Hz). DNK bilan 1,2-GpG crosslink — saraton hujayralarini o'ldiradi.

Metall ioni
Pt²⁺ (5d⁸)
Geometriya
Tekis kvadrat
Simmetriya
C₂ᵥ
¹⁹⁵Pt YaMR
-2100 ppm

🔬 Kristall maydon nazariyasi — TEKIS KVADRAT d⁸

Nima uchun tekis kvadrat? Pt²⁺ — 5d⁸ elektron konfiguratsiya. 5d orbitallar keng tarqalgan → katta kristall maydon bo'linishi (Δ₁). Oktaedr geometriya o'rniga, tekis kvadrat afzal — barcha 8 ta elektron past orbitallarda, dx²-y² bo'sh. Bu barcha d⁸ komplekslar uchun xos (Pt²⁺, Pd²⁺, Au³⁺, Ir⁺).

Elektron konfiguratsiya

Metall ioni:Pt²⁺
Elektron konfiguratsiya:[Xe] 4f¹⁴ 5d⁸
d-elektronlar:8
Spin holati:Past spinli (har doim — 5d⁸ da)
Orbital to'ldirilishi:Tekis kvadrat: (dxy)² (dz²)² (dxz,dyz)⁴ (dx²-y²)⁰
Toq elektronlar:0
Magnit momenti:0 BM (diamagnit)

Kristall maydon parametrlari

Δ₁ (tekis kvadrat):Tekis kvadrat: dx²-y² eng yuqori, Δ₁ ≈ 30,000 cm⁻¹
Racah B:B ≈ 400 cm⁻¹ (5d orbitallar keng tarqalgan)
β (nefelauxetik):β = B/B₀ ≈ 0.35 (juda kuchli kovalentlik)
Juftlanish energiyasi P:P ≈ 15,000 cm⁻¹
CFSE:CFSE ≈ -24,000 cm⁻¹ (tekis kvadrat, juda barqaror)

Nima uchun tekis kvadrat?

Tufayli: 5d⁸ elektron konfiguratsiya — katta Δ₁ (kristall maydon bo'linishi). Oktaedr emas, tekis kvadrat afzal (Jahn-Teller distorsiyasi o'xshash). Barcha Pt²⁺, Pd²⁺, Au³⁺, Ir⁺ d⁸ komplekslar tekis kvadrat.

Rang sababi: d-d o'tishlar Laporte ta'qiqlangan. Sariq rang — LMCT (Cl⁻ → Pt²⁺) ~28,000 cm⁻¹ (350 nm, UV-chegara) + kuchsiz d-d. Asosiy yutilish UV da.

Charge transfer: LMCT: Cl⁻ (p) → Pt²⁺ (dx²-y²) ~350 nm (ε ≈ 200). MLCT past energiyada kuzatilmaydi.

d-orbital bo'linish diagrammasi (tekis kvadrat, D₄ₕ)

Tekis kvadrat d-orbital bo'linish — Pt²⁺ d⁸Energiyadx²-y²BO'SH (LUMO)dxy↑↓d↑↓dxz, dyz↑↓↑↓Δ₁Δ₂Δ₃LUMO (bo'sh)HOMO (to'ldirilgan)Pt²⁺: 5d⁸ — barcha 8 elektron past orbitallarda

📐 Simmetriya (C₂ᵥ) — Sisplatin

C₂ᵥ nuqtaviy guruhi: Tekis kvadrat sis-[PtCl₂(NH₃)₂] da C₂ o'q (N-Pt-N bisector orqali) va 2 ta σᵥ tekislik mavjud. Trans-platin da D₂ₕ simmetriya (markaziy simmetriya bor). Bu simmetriya farqi YaMR va IR spektrlarida ko'rinadi.

Simmetriya elementlari

Nuqtaviy guruh:C₂ᵥ
Guruh tartibi:4
Simmetriya elementlari:E; C₂ (Pt orqali, N-Pt-N bisector); σᵥ (molekulyar tekislik); σᵥ' (perpendicular, N-Pt-N va Cl-Pt-Cl bisector)

Spektral faollik

IR faol:A₁ + B₁ + B₂ — IR faol (3N-6 = 9 tebranish, ~6 ta IR faol)
Raman faol:A₁ + A₂ + B₁ + B₂ — Raman faol
O'zaro istisno:C₂ᵥ da markaziy simmetriya yo'q — IR va Raman ustma-ust tushadi

YaMR uchun ekvivalentlik

C₂ᵥ simmetriya: 2 ta NH₃ ligand ekvivalent (C₂ o'q orqali bir-biriga o'tadi). 2 ta Cl ligand ham ekvivalent. Shuning uchun ¹H YaMR da 1 ta signal (6H), ¹⁹⁵Pt YaMR da 1 ta signal.

Trans-effekt va trans-influence

Trans-effekt tartibi: Cl⁻ trans-influence: kuchli (Pt-N bog'ni zaiflashtiradi). NH₃ trans-influence: o'rta.

C₂ᵥ karakterlar jadvali

IrrepEC₂σᵥσᵥ'Funksiyalar
A11111z, x², y², z²
A211-1-1Rz, xy
B11-11-1x, Ry, xz
B21-1-11y, Rx, yz

🔗 Sis-trans izomerizm — FARQLAR

✓ Sisplatin (FAOL)

Geometriya:cis (Cl-Pt-Cl ≈ 90°)
Simmetriya:C₂ᵥ
¹⁹⁵Pt YaMR:-2100 ppm
¹J(Pt-H):45 Hz
DNK crosslink:✓ (1,2-GpG intrastrand)
Klinik faollik:90%+ (testicular)

✗ Transplatin (FAOL EMAS)

Geometriya:trans (Cl-Pt-Cl ≈ 180°)
Simmetriya:D₂ₕ
¹⁹⁵Pt YaMR:-1850 ppm (250 ppm farq!)
¹J(Pt-H):65 Hz (kuchliroq)
DNK crosslink:✗ (faqat monoadduct)
Klinik faollik:Samarasiz

Muhim: Faqat cis konfiguratsiya DNK da 1,2-intrastrand crosslink hosil qila oladi — bu hujayra o'limiga olib keladi.Trans konfiguratsiya monoadduct hosil qiladi, lekin DNK spiralini buzmaydi — shuning uchun samarasiz.

🧲 YaMR nazariyasi — METALL YADROLARI

Sisplatin — ¹⁹⁵Pt YaMR uchun klassik namunadir! ¹⁹⁵Pt — eng yaxshi metall yadrolaridan biri (33.8% tabiiy, I=1/2, o'rta γ). Har bir yadro uchun kimyoviy siljishning fizik ma'nosini o'rganamiz.

¹⁹⁵Pt (I = 1/2, 33.8% tabiiy)

⭐ Eng muhim yadro! ¹⁹⁵Pt — metall yadrolari YaMR ning eng qulay namunasi. 33.8% tabiiy tarqalish (¹³C dan 30 marta ko'p!), I=1/2 (kvadrupol kengayish yo'q), o'rta γ.

Kimyoviy siljish:
-2100 ppm (referens: [PtCl₆]²⁻, 0 ppm)
Sezgirlik:
¹H dan ~10×
Chiziq kengligi:
~20-100 Hz (o'rta, kichik CSA)
T₁ relaksatsiya:
T₁ ≈ 1-5 s (CSA dominant mexanizm)
Nima uchun -2100 ppm?

¹⁹⁵Pt kimyoviy siljishi juda keng diapazon (-10,000 dan +10,000 ppm). Sisplatin da -2100 ppm — Pt²⁺ (d⁸ tekis kvadrat). Trans-platin da -1850 ppm (250 ppm farq!). Bu siljish geometriya va ligandlarga juda sezgir.

CSA (Kimyoviy siljish anizotropiyasi):

Kimyoviy siljish anizotropiyasi: Δσ ≈ 3000-5000 ppm (tekis kvadrat, juda katta CSA)

Referens:

Referens: Na₂[PtCl₆] (0 ppm) yoki [PtCl₄]²⁻ (1620 ppm). IUPAC tavsiyasi: Ξ (Xi) skalasi — ¹⁹⁵Pt frekansi / ¹H TMS frekansi × 100.

Qo'llanish:

Geometriya aniqlash (cis vs trans), ligand almashinish kinetikasi, DNK bilan bog'lanishni kuzatish

📏 Strukturaviy parametrlar

Bog' uzunliklari

Pt-N (NH₃):2.03-2.05 Å (Pt-N, NH₃)
Pt-Cl:2.31-2.33 Å (Pt-Cl)

Bog' burchaklari

N-Pt-N (cis):90-92° (cis N-Pt-N)
Cl-Pt-Cl (cis):90-92° (cis Cl-Pt-Cl)
N-Pt-Cl:88-90° (N-Pt-Cl)
Yig'indi:360° (tekis kvadrat, barcha ligandlar bir tekislikda)

Trans-effekt

Tartib:Cl⁻ > NH₃ (kinetik trans-effekt)
Mexanizm:σ-bog'lanish + π-bog'lanish (Cl⁻ π-donor, NH₃ faqat σ-donor)
Oqibat:Aquation reaksiyasida Cl⁻ ga trans-NH₃ chiqadi (lekin sisplatinda ikkalasi ham cis)

Taqqoslash: trans-platin: Pt-N = 2.05 Å, Pt-Cl = 2.32 Å (deyarli bir xil). Lekin trans ta'sirlar farq qiladi. [Pt(NH₃)₄]²⁺ da Pt-N = 2.04 Å.

💊 Klinik va farmakologik ma'lumotlar

Sisplatin — saraton kimyoterapiyasining asoschisi! 1978 yilda FDA tomonidan tasdiqlangan. DNK bilan 1,2-intrastrand crosslink hosil qiladi → apoptoz (hujayra o'limi). Testikulyar saraton uchun 90%+ muvaffaqiyat!

Mexanizm

Aktivatsiya (aquation):Aquation: [PtCl₂(NH₃)₂] + H₂O → [PtCl(H₂O)(NH₃)₂]⁺ + Cl⁻ (sekin, t₁/₂ ≈ 2-3 soat, 37°C)
DNK bog'lanish:Aquatsiyalangan kompleks DNK ga bog'lanadi — 1,2-intrastrand crosslink (GpG yoki ApG)
Crosslink turi:Pt²⁺ ikkita guanin N7 pozitsiyasiga bog'lanadi → DNK spiralini buzadi
Oqibat:DNK replikatsiyasi va transkripsiyasi to'xtaydi → apoptoz (hujayra o'limi)
Selektivlik:Tez bo'linadigan saraton hujayralari ko'proq zarar ko'radi

Nojo'ya ta'sirlar

Nefrotoksiklik:Buyrak toksikligi (asosiy cheklovchi omil). Gidratatsiya bilan kamaytiriladi.
Neyrotoksiklik:Periferik neuropatiya (akut va surunkali). Doza bog'liq.
Ototoksiklik:Eshitish qobiliyatining yo'qolishi (yuqori chastotali).
Miyelosupressiya:Suyak iligi supressiyasi (kamroq, carboplatin da kuchliroq).
Emesis:Kuchli ko'ngil aynishi (ondansetron bilan boshqariladi).

Klinik qo'llanish

Testikulyar saraton
90%+ muvaffaqiyat (Lance Armstrong misol)
20 mg/m²/kun × 5 kun
Tuxumdon saratoni
Standard terapiya
75 mg/m²
Qovuq saratoni
Kombinatsiyalangan terapiya
70 mg/m²
Bosh va bo'yin saratoni
Radiatsiya bilan
100 mg/m²
O'pka saratoni (kichik hujayrali)
Kombinatsiya
80 mg/m²

Rezistentlik mexanizmlari

  • Kam hujayra ichiga kirish (CTR1 downregulation)
  • Glutation bilan inaktivatsiya
  • DNK ta'mirlash (NER)
  • Toleransiya oshishi

⚗️ Termodinamik va kinetik parametrlar

Aquation kinetikasi

Reaksiya 1:cis-[PtCl₂(NH₃)₂] + H₂O → [PtCl(H₂O)(NH₃)₂]⁺ + Cl⁻
k₁ (37°C):k₁ = 4.4 × 10⁻⁵ s⁻¹ (37°C, pH 7.4)
t₁/₂ (1-bosqich):t₁/₂ ≈ 4 soat
k₂ (37°C):k₂ = 1.1 × 10⁻⁵ s⁻¹ (37°C)
t₁/₂ (2-bosqich):t₁/₂ ≈ 17 soat

DNK bilan bog'lanish

k_DNA (monoadduct):k_DNA ≈ 10⁻² M⁻¹·s⁻¹ (monoadduct)
k_cross (crosslink):k_cross ≈ 10⁻³ s⁻¹ (monoadduct → crosslink)
Addukt nisbati:90% 1,2-GpG intrastrand, 5% 1,3-GpG, 2% interstrand, 3% monoadduct
K_DNA:DNK bilan bog'lanish: K ≈ 10⁴ M⁻¹

Hujayra ichida: Hujayra ichida [Cl⁻] past (4 mM) → aquation tezlashadi (qon [Cl⁻] = 100 mM da sekin)

🧲 YaMR signallar (batafsil)

YadroLigandδ (ppm)MultiplicityJ (Hz)IntegrationIzohlar
¹HNH₃ (barcha 4 H ekvivalent, 2 ta NH₃)4.2singlet (markaziy) + dublet (satellitlar)¹J(Pt-H) = 45 Hz6HMarkaziy pik — ¹⁹⁵Pt bo'lmagan izotoplar (¹⁹⁴Pt, ¹⁹⁶Pt, ¹⁹⁸Pt, I=0) — 66.2%. Ikkita satellit pik — ¹⁹⁵Pt (I=1/2, 33.8%) bilan bog'lanish, J = 45 Hz.
¹⁵NNH₃ (N atomi)-60singlet (markaziy) + dublet (satellitlar)¹J(Pt-N) ≈ 450 Hz2N¹⁵N YaMR da ¹J(Pt-N) katta (to'g'ridan-to'g'ri Pt-N bog'). ¹⁵N boyitish tavsiya etiladi.
¹⁹⁵PtPt markaz-2100kvintet (quintet, ¹⁹⁵Pt-¹⁴N bog'lanish, I(¹⁴N)=1, 2nI+1=5)¹J(Pt-N) ≈ 450 Hz (¹⁴N bilan, keng)1Pt¹⁹⁵Pt YaMR — -2100 ppm da kvintet (¹⁴N I=1 bilan, 2·2·1+1=5). Trans-platin da -1850 ppm (250 ppm farq — geometriya aniqlash uchun).

📈 Interaktiv ¹H YaMR spektr — SATELLIT DUBLETLAR

Kimyoviy siljishni o'zgartiring. Markaziy singlet + ¹⁹⁵Pt satellit dubletlari (J = 45 Hz).

0 ppm3.75 (satellit)4.20 (markaziy)4.65 (satellit)10 ppm
Kimyoviy siljish:
4.20 ppm
Signal:
¹H: NH₃ markaziy (6H)
¹J(Pt-H):
45 Hz
¹H YaMR spektr simulyatsiyasi — sisplatin (satellitlar bilan)0246810Kimyoviy siljish (ppm)IntensivlikMarkaziy (66.2%)¹⁹⁵Pt sat.¹⁹⁵Pt sat.TMSJ = 45 Hz

📌 Muhim: Markaziy pik — 66.2% (¹⁹⁵Pt bo'lmagan izotoplar, I=0). Har bir satellit — 16.9% (¹⁹⁵Pt, I=1/2, 33.8% / 2). Ikki satellit orasidagi masofa — J(Pt-H) = 45 Hz. Bu to'g'ridan-to'g'ri Pt-N bog'ining kovalent xarakterini ko'rsatadi.

📈 Interaktiv ¹⁹⁵Pt YaMR spektr — KENG DIAPAZON

¹⁹⁵Pt kimyoviy siljish diapazoni juda keng (-5000 dan +5000 ppm). Sisplatin -2100 ppm da kvintet (¹⁴N I=1 bilan, J ≈ 450 Hz).

-2500-2100 (sisplatin)-1850 (trans)-1500
Kimyoviy siljish:
-2100 ppm
Signal:
¹⁹⁵Pt kvintet (markaziy, -2100 ppm)
Multiplicity:
Kvintet (¹⁴N)
¹⁹⁵Pt YaMR spektr simulyatsiyasi — sisplatin-2500-2300-2100-1900-1700-1500Kimyoviy siljish (ppm)IntensivlikSisplatin (kvintet)Transplatin (-1850)

📌 Muhim: -2100 ppm — sisplatin. -1850 ppm — transplatin (250 ppm farq). Kvintet — ¹⁴N (I=1) bilan bog'lanish, J ≈ 450 Hz (2 ta ekvivalent NH₃, 2·2·1+1=5). ¹⁹⁵Pt YaMR orqali sis-trans izomerlarni aniq farqlash mumkin.

📜 Tarixiy kontekst

Peyrone (1845)

Olim:Michele Peyrone (Italiya)
Yil:1845
Yutuq:Sisplatinni birinchi marta sintez qildi
Ahamiyat:Koordinatsion kimyoning dastlabki misollaridan biri

Werner (1893)

Olim:Alfred Werner (Shveytsariya)
Yil:1893
Yutuq:Sis-trans izomerizmni tushuntirdi
Hissa:Koordinatsion nazariya — tekis kvadrat geometriya (Nobel 1913)

Rosenberg (1965)

Olim:Barnett Rosenberg (AQSh, Michigan State)
Yil:1965
Yutuq:Sisplatinning anti-tumor faolligini kashf qildi
Kashfiyot:E. coli bakteriyalarini elektr maydonida o'stirayotganda, Pt elektrodlardan ajralgan sisplatin hujayra bo'linishini to'xtatganini ko'rdi
Klinik tasdiq:1978 yilda FDA tomonidan tasdiqlangan (testikulyar saraton)

Lippard (1985)

Olim:Stephen J. Lippard (MIT)
Yil:1985
Yutuq:Sisplatin-DNK addukt kristall strukturasini aniqladi
Hissa:1,2-intrastrand crosslink mexanizmini tasdiqladi

🔄 Taqqoslash — boshqa platin komplekslar

KompleksAvlodRang¹⁹⁵Pt (ppm)J(Pt-H)FaollikToksiklik
cis-[PtCl₂(NH₃)₂] (Sisplatin)1-avlodSariq¹⁹⁵Pt: -2100 ppm¹J(Pt-H) = 45 HzKuchli (testicular 90%+)Nephro-, neuro-, ototoksik
trans-[PtCl₂(NH₃)₂] (Transplatin)SamarasizSariq¹⁹⁵Pt: -1850 ppm (250 ppm farq)¹J(Pt-H) = 65 HzFaol emas (crosslink hosil qilmaydi)Kuchsiz
[Pt(CBDCA)(NH₃)₂] (Carboplatin)2-avlodRangsiz¹⁹⁵Pt: -1700 ppm— (H yo'q)O'xshash, sekinroqKamroq nefrotoksik, ko'proq miyelotoksik
[Pt(DACH)(ox)] (Oxaliplatin)3-avlodOq¹⁹⁵Pt: -2200 ppmKolon saratoni uchunBoshqa toksiklik profili
[PtCl₄]²⁻ (Tetraxloroplatinat)PrekursorQizil-jigar¹⁹⁵Pt: 1620 ppm (referens)

🧪 Laboratoriyani 0 dan bajarish tartibi

1

⚠️ Xavfsizlik tayyorgarligi

Qo'lqop, ko'zoynak, labor xalat. Sisplatin — KANSEROGEN va MUTAGEN. Havo almashinuvi yaxshi bo'lgan joyda ishlash. Teriga tegmasin.

📚 Nazariy izoh:

Sisplatin DNK bilan bog'lanadi — mutagen va karsinogen. Qo'lqopsiz ishlatmang. Chiqindilarni maxsus idishga tashlang.

Vaqt: 15 daq
2

Sof cis-[PtCl₂(NH₃)₂] ni tayyorlash

3

YaMR spektrometrni tayyorlash

4

Namuna tayyorlash

5

¹H YaMR spektrini olish

6

¹⁹⁵Pt YaMR spektrini olish

7

trans-izomer aralashmasini tekshirish

8

DNK bilan bog'lanish testi (ixtiyoriy)

⚠️ Halaqit beruvchi omillar

ManbaTa'sirJiddiylikYechim
trans-[PtCl₂(NH₃)₂] (transplatin) aralashmasi¹⁹⁵Pt YaMR da -1850 ppm da qo'shimcha signal (250 ppm farq). ¹J(Pt-H) = 65 Hz (45 Hz o'rniga).YuqoriSof cis-izomer sintez qilish. Sintezda K₂PtCl₄ + NH₃ → K[PtCl₃(NH₃)] + NH₃ → cis-[PtCl₂(NH₃)₂]. Trans-izomer hosil bo'lmaydi (kinetik nazorat).
Aquation mahsulotlari[PtCl(H₂O)(NH₃)₂]⁺ va [Pt(H₂O)₂(NH₃)₂]²⁺ signallar (-1800 dan -2000 ppm gacha)O'rtaYangi tayyorlangan eritma. DMSO-d₆ da saqlash (suv bo'lmasa, aquation sekin).
K₂[PtCl₄] yoki K₂[PtCl₆] qoldiqlari (sintezdan)[PtCl₄]²⁻: ¹⁹⁵Pt 1620 ppm da, [PtCl₆]²⁻: ¹⁹⁵Pt 0 ppm daPastSof sintez. Rekristallizatsiya orqali tozalash.
¹⁹⁵Pt CSA (Kimyoviy siljish anizotropiyasi)Yuqori magnit maydonida chiziqlar kengayadi (Δσ ≈ 3000-5000 ppm)O'rtaO'rta magnit maydonida ishlash (400 MHz). MAS (Magic Angle Spinning) qattiq holatda.
Erituvchi (D₂O vs DMSO-d₆)D₂O da aquation tez, ¹⁹⁵Pt signali o'zgaradiO'rtaDMSO-d₆ da ishlash tavsiya etiladi (aquation sekin).
DNK yoki boshqa nukleofillar (agar qo'shilsa)¹⁹⁵Pt signali -2500 dan -2800 ppm gacha siljiydi (DNK addukt)Past (maxsus eksperiment)DNK qo'shmaslik (agar maqsad sof sisplatin YaMR).
📚 Tanlangan omilning nazariy izohi:

Sisplatin va transplatin — strukturaviy izomerlar. ¹⁹⁵Pt YaMR da 250 ppm farq — eng oson farqlash usuli. Klinik jihatdan faqat sisplatin faol.

🔬 Kengaytiruvchi metodlar

1D ¹⁹⁵Pt YaMR (standart)

¹⁹⁵Pt kimyoviy siljishini o'lchash (-2100 ppm)

✓ Afzalliklar:

  • Geometriya aniqlash
  • Tez
  • To'g'ridan-to'g'ri Pt kuzatish

✗ Kamchiliklar:

  • O'rta sezgirlik
  • CSA kengayishi
Eng yaxshi:
Geometriya, soflik, cis/trans farqlash
Misollar:

Sisplatin -2100 ppm, transplatin -1850 ppm, [PtCl₄]²⁻ 1620 ppm

✅ Asosiy xulosalar

  1. Kristall maydon nazariyasi: Pt²⁺ (5d⁸), tekis kvadrat, diamagnit, barcha 8 elektron past orbitallarda, dx²-y² bo'sh
  2. Simmetriya (C₂ᵥ): Tekis kvadrat sis-konfiguratsiya. Trans-platin — D₂ₕ
  3. Sis-trans izomerizm: Faqat cis faol (1,2-GpG crosslink)
  4. ¹⁹⁵Pt YaMR: -2100 ppm (kvintet, ¹⁴N I=1 bilan, J ≈ 450 Hz). Eng yaxshi metall yadrolari!
  5. ¹H YaMR: 4.2 ppm (NH₃, 6H) — markaziy singlet + ¹⁹⁵Pt satellit dubletlari (J = 45 Hz)
  6. Satellit signallar: ¹⁹⁵Pt 33.8% tabiiy (I=1/2) → 16.9% + 16.9% = 33.8% (satellitlar), 66.2% (markaziy)
  7. Klinik: Testikulyar saraton 90%+ muvaffaqiyat (Rosenberg 1965)
  8. Mexanizm: Aquation → DNK bilan 1,2-GpG intrastrand crosslink → apoptoz
  9. Strukturaviy: Pt-N = 2.04 Å, Pt-Cl = 2.32 Å, cis N-Pt-N ≈ 90°
  10. Aquation: k₁ = 4.4 × 10⁻⁵ s⁻¹, t₁/₂ ≈ 4 soat (37°C)
  11. Taqqoslash: Transplatin (-1850 ppm, 250 ppm farq), Carboplatin, Oxaliplatin
  12. Tarix: Peyrone (1845), Werner (1893), Rosenberg (1965), Lippard (1985)