12 ta kompleks birikma
Birikmalarning Kristallografik Tahlili
Sisplatin, Ferrosen, K₃[Fe(CN)₆], [Co(NH₃)₆]Cl₃ va boshqa komplekslarning rentgen difraksiyasi, kristall panjara parametrlari, fazoviy guruhlari, bog' uzunliklari va difraktogrammalari.
Bazasini Ochish
Fundamental Metodologiya
Rentgen Difraksiyasining Fizik Mohiyati
Rentgen difraksiyasi (RSAT / SCXRD) — kompleks birikmalarning aniq 3D fazoviy tuzilishini to'g'ridan-to'g'ri isbotlovchi yagona bevosita fizik usul. Ushbu usul orqali barcha koordinatsion M−L bog' uzunliklari (0.001 Å aniqlikda), L−M−L valent burchaklari, fazoviy simmetriya guruhi va atomlarning aniq (x, y, z) koordinatalari aniqlanadi.
Nimani aniqlaydi?
- Kristall panjara parametrlari: a, b, c va α, β, γ
- Fazoviy guruh: masalan, P2₁/c, P4/mmm, Fm-3m
- Bog' uzunliklari: M−L metall-ligand va L−L masofalari
- Valent burchaklar: L−M−L fazoviy burchaklar
- Geometrik izomeriya: sis/trans, fac/mer to'liq isboti
Qanday ishlaydi?
- Monoxromatik rentgen nurlari (Cu Kα = 1.5418 Å, Mo Kα = 0.7107 Å) kristallga yo'naltiriladi
- Elektron qobiqlar nurni elastik sochadi
- Bragg qonuni (nλ = 2d·sinθ) bo'yicha konstruktiv interferensiya yuz beradi
- Fure-qayta ishlash orqali 3D elektron zichlik xaritasi olinadi
Matematik Qonuniyat
Bragg-Vulf Qonuni va Difraksiya Burchagi
n · λ = 2d · sin(θ)
Parallel kristall tekisliklar orasidagi masofa ($d$) va rentgen to'lqin uzunligi ($\lambda$) orqali difraksiya piki burchagini ($2\theta$) aniqlash:
Hisoblangan difraksiya burchagi (2θ):31.73° (θ = 15.86°)
Eksperimental Ma'lumotlar
Etalon Komplekslarning Kristallografik Parametrlari
| Kompleks | Fazoviy Guruh | Panjara: a, b, c (Å) | β (°) | Bog' Uzunliklari |
|---|---|---|---|---|
| K₃[Fe(CN)₆] | P2₁/c (№14) | 7.07, 10.38, 13.44 | 100.6° | Fe−C: 1.93 Å, C≡N: 1.15 Å |
| [Co(NH₃)₆]Cl₃ | P2₁/n (№14) | 10.82, 10.82, 15.5 | 90° | Co−N: 1.96 Å, N−H: 0.89 Å |
| sis-[PtCl₂(NH₃)₂] | P2₁/c (№14) | 6.05, 9.02, 12.54 | 97.2° | Pt−Cl: 2.33 Å, Pt−N: 2.01 Å |
| [Ni(CN)₄]²⁻ | P4/mmm (№123) | 10.2, 10.2, 8.9 | 90° | Ni−C: 1.86 Å, C≡N: 1.14 Å |
| [Fe(C₅H₅)₂] | P2₁/c (№14) | 5.91, 7.59, 9.59 | 101.1° | Fe−C: 2.06 Å, C−C: 1.42 Å |
| [Cu(H₂O)₆]²⁺ | P2₁/c (№14) | 6.12, 10.69, 13.88 | 95.7° | Cu−O(ekv): 1.97 Å, Cu−O(aks): 2.28 Å |
⚡ Yan-Teller Buzilishi (RSAT Isboti)
[Cu(H₂O)₆]²⁺ (d⁹) kompleksida rentgen difraksiyasi aksial Cu−O bog'lari (2.28 Å) ekvatorial Cu−O bog'lariga (1.97 Å) nisbatan 0.31 Å ga cho'zilganligini ko'rsatadi. Bu eg orbitallari degeneratsiyasining buzilishi bilan izohlanadi.
🔄 Sis / Trans Izomeriya Farqlanishi
sis-[PtCl₂(NH₃)₂] da Cl−Pt−Cl burchagi 91.2° (yonma-yon) bo'lsa, trans-[PtCl₂(NH₃)₂] da bu burchak 180.0° (qarama-qarshi) ekanligi rentgen difraksiyasi orqali aniq isbotlanadi.