🔬XPS birikmalar tahlili
12 ta kompleks • Bog'lanish energiyasi • Kimyoviy siljish • Spin-orbital ajralish
K₄[Fe(CN)₆]
Kaliy geksatsianoferrat(II)
Metal
Fe²⁺
Config
d⁶ (LS)
Splitting
13.1 eV
Satellit
Kuchsiz
Past spinli Fe²⁺ kompleksi. CN⁻ kuchli maydon ligandi.
K₃[Fe(CN)₆]
Kaliy geksatsianoferrat(III)
Metal
Fe³⁺
Config
d⁵ (LS)
Splitting
13.1 eV
Satellit
Kuchsiz
Past spinli Fe³⁺. K₄[Fe(CN)₆] dan BE farqi +1.6 eV.
[Fe(H₂O)₆]²⁺
Geksaakvatemir(II) ioni
Metal
Fe²⁺
Config
d⁶ (HS)
Splitting
13.1 eV
Satellit
Shake-up ~715 eV
Yuqori spinli Fe²⁺. H₂O kuchsiz maydon → HS. Kuchli shake-up satellit.
[Fe(H₂O)₆]³⁺
Geksaakvatemir(III) ioni
Metal
Fe³⁺
Config
d⁵ (HS)
Splitting
13.1 eV
Satellit
Shake-up ~719 eV
Yuqori spinli Fe³⁺. Xarakterli 719 eV satellit.
[Cu(NH₃)₄]²⁺
Tetraammismis(II) ioni
Metal
Cu²⁺
Config
d⁹
Splitting
19.75 eV
Satellit
Kuchli shake-up 940-945 eV
d⁹ konfiguratsiya. Kuchli shake-up satellitlar — Cu²⁺ diagnostikasi.
[Cu(CN)₄]³⁻
Tetratsianokuprat(I) ioni
Metal
Cu⁺
Config
d¹⁰
Splitting
19.75 eV
Satellit
Yo'q
d¹⁰ konfiguratsiya. Satellit yo'q — Cu⁺/Cu²⁺ farqlash uchun muhim.
[Co(NH₃)₆]³⁺
Geksaamminkobalt(III) ioni
Metal
Co³⁺
Config
d⁶ (LS)
Splitting
15 eV
Satellit
Kuchsiz
Past spinli Co³⁺. NH₃ kuchli maydon → LS. Kinetik inert.
[Co(H₂O)₆]²⁺
Geksaakvakobalt(II) ioni
Metal
Co²⁺
Config
d⁷ (HS)
Splitting
15 eV
Satellit
Kuchli shake-up ~786 eV
Yuqori spinli Co²⁺. H₂O kuchsiz maydon → HS. Kuchli shake-up.
Pt(NH₃)₂Cl₂
Diammindixloroplatina(II)
Metal
Pt²⁺
Config
d⁸
Splitting
3.33 eV
Satellit
Yo'q
Saraton dorisi. Tekis kvadrat. Pt²⁺ diagnostikasi.
Fe(C₅H₅)₂
Bis(siklopentadienil)temir(II)
Metal
Fe²⁺
Config
d⁶ (LS)
Splitting
13.1 eV
Satellit
Kuchsiz
Sandvich birikma. η⁵-C₅H₅ ligandlar. Barqaror.
K₂[PtCl₄]
Kaliy tetraxloroplatinat(II)
Metal
Pt²⁺
Config
d⁸
Splitting
3.33 eV
Satellit
Yo'q
Tekis kvadrat. Cl⁻ ligandlar. Sisplatin prekursori.
Ni(CO)₄
Tetrakarbonilnikiel(0)
Metal
Ni⁰
Config
d¹⁰
Splitting
17.3 eV
Satellit
Yo'q
Ni⁰ metall. Tetraedrik. CO kuchli π-akseptor. Zaharli!
📋 XPS tahlil parametrlari
Bog'lanish energiyasi (BE)
Elektronning yadro bilan bog'lanish kuchi. Oksidlanish darajasi oshgan sari BE ortadi. Masalan: Fe²⁺ (710 eV) → Fe³⁺ (711.5 eV).
Spin-orbital ajralish
p, d, f orbitallar ikkita komponentga ajraladi (j=1/2, j=3/2). Fe 2p: 13.1 eV, Cu 2p: 19.75 eV, Pt 4f: 3.33 eV.
Satellit strukturalar
Shake-up satellitlar oksidlanish darajasini aniqlashda yordam beradi. Cu²⁺: 940-945 eV, Fe³⁺: 719 eV.