⚗️ K₃[Fe(CN)₆] — KALIY FERRITSIANID (QIZIL QON TUZI)!
K₃[Fe(CN)₆] — kaliy ferritsianid, qizil qon tuzi. Oₕ simmetriya, 17 elektron (18 emas!), paramagnit, Prussian Blue sintezi!
17 elektron (18 emas!): Fe³⁺ (d⁵) + 6×CN⁻ (12 elektron) = 17 elektron. Fe³⁺ (d⁵, past spin, t₂g⁵) — paramagnit (1 toq elektron, μ ≈ 1.8 BM).
⚠️ XAVFSIZLIK: KCN ajralishi mumkin — toksik! Fe²⁺ bilan Prussian Blue hosil bo'ladi.
K3[Fe(CN)6]🔍 IQ
Kaliy geksatsianoferrat(III)
Qizil qon tuzi (Red prussiate of potash)
M = 329.24 g/mol • CAS: 13746-66-2
K₃[Fe(CN)₆]
329.24 g/molkaliy geksatsianoferrat(III) — "Qizil qon tuzi, 17 elektron, Prussian Blue sintezi, Oₕ simmetriya"
IQ spektri KBr tabletka yoki suvli eritmada olingan. Eng muhim diagnostik signallar: ν(C≡N) 2115 cm⁻¹ — C≡N cho'zilish (kamroq π-back-bonding); ν(Fe-C) 600 cm⁻¹ — Fe-C bog'; UV-Vis λmax = 420 nm — LMCT o'tish. Bu kompleks Prussian Blue sintezining asosiy komponenti (Diesbach 1704).
🔢 17 elektron va K₄[Fe(CN)₆] bilan taqqoslash
K₃[Fe(CN)₆] (Qizil qon tuzi)
K₄[Fe(CN)₆] (Sariq qon tuzi)
K₃[Fe(CN)₆] vs K₄[Fe(CN)₆] farqlari:
Elektron: 17 vs 18 elektron (1 elektron farq)
ν(C≡N): 2115 vs 2044 cm⁻¹ (71 cm⁻¹ siljish)
Magnit: Paramagnit vs Diamagnit
Rang: Qizil vs Sariq
Elektrolit: 1:3 (4 ion) vs 4:1 (5 ion)
📊 IQ cho'qqilari — NAZARIY IZOHLAR BILAN
| Chastota | Belgilanish | Intensivlik | Simmetriya | Kuch konstanta |
|---|---|---|---|---|
| 2115⭐ | ν(C≡N) | Juda kuchli | T₁ᵤ (Oₕ) | 17.5 mdyn/Å |
| 2044 | ν(C≡N) hot band | O'rta | T₁ᵤ (Oₕ) | 16.5 mdyn/Å |
| 600⭐ | ν(Fe-C) | Kuchli | T₁ᵤ (Oₕ) | 1.9 mdyn/Å |
| 510 | δ(Fe-C-N) | O'rta | T₂ᵤ (Oₕ) | 0.5 mdyn/Å |
| 420 | δ(C-Fe-C) | O'rta | T₂ᵤ (Oₕ) | 0.4 mdyn/Å |
| 380 | δ(Fe-C-N) | O'rta-zaif | T₁ᵤ (Oₕ) | 0.4 mdyn/Å |
| 1620 | δ(H-O-H) | O'rta-zaif | — |
⭐⭐ MUHIM: ν(C≡N) = 2115 cm⁻¹ — bu K₃[Fe(CN)₆] ning ASOSIY BELGISI! Erkin CN⁻ (2080 cm⁻¹) dan YUQORI — kamroq π-back-bonding tufayli. Fe³⁺ (t₂g⁵) elektronlari kamroq — CN⁻ ning π* orbitaliga kamroq o'tadi, C≡N bog' kuchliroq. ν(Fe-C) = 600 cm⁻¹ — kamroq π-back-bonding tufayli Fe-C bog' kuchsizroq (K₄[Fe(CN)₆] da 590 cm⁻¹).
📈 Interaktiv IQ spektr grafigi
Slayderni harakatlantirib, chastotani o'zgartiring. Eng yaqin cho'qqi avtomatik tanlanadi.
⭐⭐ ASOSIY BELGI! C≡N cho'zilish (T₁ᵤ mod, Oₕ da IQ faol). Erkin CN⁻ (2080 cm⁻¹) dan YUQORI — kamroq π-back-bonding tufayli C≡N bog' kuchliroq. Fe³⁺ (t₂g⁵) elektronlari kamroq — CN⁻ ning π* orbitaliga kamroq o'tadi, C≡N bog' kuchliroq (2080 → 2115 cm⁻¹, 35 cm⁻¹ siljish).
🧪 Laboratoriyani 0 dan bajarish tartibi (KENGAYTIRILGAN)
⚠️ Xavfsizlik tayyorgarligi
Qo'lqop, ko'zoynak. KCN ajralishi mumkin — toksik. Fe²⁺ yo'qligini tekshirish. N₂ atmosferasi ixtiyoriy.
KCN toksik — nafas yo'llarini to'xtatadi. K₃[Fe(CN)₆] sekin parchalanadi. Fe²⁺ bilan Prussian Blue hosil bo'ladi.
Sof K₃[Fe(CN)₆] ni tayyorlash
IQ spektrometrni tayyorlash
KBr tabletka tayyorlash
Spektrlarni o'lchash
C≡N cho'qqisini tekshirish
Prussian Blue testi (ixtiyoriy)
Ma'lumotlarni tahlil qilish
🔬 Laboratoriya natijalari solishtirish (KENGAYTIRILGAN)
| ID | Texnika | Sharoit | ν(C≡N) | ν(Fe-C) | Sifat |
|---|---|---|---|---|---|
| LAB-001 | KBr tabletka | Sof K₃[Fe(CN)₆], KBr tabletka | 2115 | 600, 510, 420, 380 | A'lo |
| LAB-002 | Suvli eritma (UV-Vis) | Suvda 10⁻⁴ M | — | — | UV-Vis farqlash |
| LAB-003 | ATR | To'g'ridan-to'g'ri qattiq | 2113 | 598, 508 | A'lo |
| LAB-004 | Konduktometriya | Suvda, 10⁻³ M | — | — | 1:3 elektrolit |
| LAB-005 | Prussian Blue testi | Fe²⁺ qo'shish | — | — | Prussian Blue aniqlandi |
| LAB-006 | Qaytarilish testi | H₂ qo'shish (qaytarilish) | 2044 (K₄[Fe(CN)₆]) | — | Qaytarilish aniqlandi |
Sof K₃[Fe(CN)₆] — ν(C≡N) = 2115 cm⁻¹ cho'qqisi aniq. ν(Fe-C) = 600, 510, 420, 380 cm⁻¹ cho'qqilari aniq. Bu K₃[Fe(CN)₆] ning asosiy belgisi.
K₃[Fe(CN)₆] — barcha CN terminal (bridging CN yo'q). Oₕ simmetriya. Fe³⁺ (d⁵, past spin) — paramagnit. Kamroq π-back-bonding.
⚠️ Halaqit beruvchi omillar (NAZARIY IZOHLAR)
| Manba | Chastota oralig'i | Ta'sir | Jiddiylik |
|---|---|---|---|
| Suv (H₂O) | 3400, 1640 cm⁻¹ | Keng suv cho'qqilari — trihidrat cho'qqilari 3400, 1620 cm⁻¹ da | O'rta |
| CO₂ (atmosfera) | 2350, 667 cm⁻¹ | CO₂ cho'qqilari 2350 va 667 cm⁻¹ da — C≡N sohasiga aralashishi mumkin (lekin C≡N 2115 da — aralashmaydi) | Past |
| KCN ajralishi | 2080 cm⁻¹ | Erkin KCN cho'qqisi 2080 cm⁻¹ da — C≡N sohasiga aralashishi mumkin | Yuqori |
| Qaytarilish (K₄[Fe(CN)₆]) | 2044 cm⁻¹ (K₄[Fe(CN)₆]) | K₄[Fe(CN)₆] cho'qqisi 2044 cm⁻¹ da — C≡N sohasiga aralashishi mumkin | Yuqori |
| Prussian Blue cho'kmasi | Barcha | Fe²⁺ bilan reaksiya — ko'k cho'kma hosil bo'ladi | Yuqori |
Anhidrat shakl ishlatish. KBr tabletka uchun KBr ni quritish.
K₃[Fe(CN)₆] trihidrat — kristall suv cho'qqilari 3400 va 1620 cm⁻¹ da. Anhidrat shaklda bu cho'qqilar yo'q.
🔬 Texnikalar solishtirishi (TARTIBI)
KBr tabletka
KBr bilan tabletka tayyorlash (an'anaviy usul)
✓ Afzalliklar:
- • Eng aniq va an'anaviy usul
- • C≡N cho'qqilari aniq ko'rinadi (2115 cm⁻¹)
- • Kvantitativ tahlil uchun qulay
- • Barcha cho'qqilar aniq
✗ Kamchiliklar:
- • Namuna tayyorlash kerak (10-15 daq)
- • KBr nam bo'lsa, suv cho'qqilari aralashadi
- • KCN ajralishi mumkin
- • Qorong'i xona kerak
✅ Asosiy xulosalar
- Prussian Blue sintezi: 4Fe³⁺ + 3[Fe(CN)₆]⁴⁻ → Fe₄[Fe(CN)₆]₃ (Diesbach 1704)
- 17 elektron (18 emas!): Fe³⁺ (d⁵) + 6×CN⁻ (12e) = 17 elektron — paramagnit
- IR belgisi: ν(C≡N) = 2115 cm⁻¹ (kamroq π-back-bonding), ν(Fe-C) = 600 cm⁻¹
- Oₕ simmetriya: Oktaedr, paramagnit (t₂g⁵, 1 toq elektron)
- 1:3 elektrolit: 4 ion, Λm ≈ 430 S·cm²/mol
- UV-Vis λmax = 420 nm: LMCT o'tish
- Kamroq π-back-bonding: Fe³⁺ (t₂g⁵) → CN⁻ π* orbitaliga kamroq o'tadi
- ⚠️ XAVFSIZLIK: KCN ajralishi mumkin — toksik! Fe²⁺ bilan Prussian Blue hosil bo'ladi.