⚗️ K₄[Fe(CN)₆] — KALIY FERROSIANID (SARIQ QON TUZI)!
K₄[Fe(CN)₆] — kaliy ferrosianid, sariq qon tuzi. Oₕ simmetriya, 18 elektron qoidasi, Prussian Blue sintezi!
18 elektron qoidasi: Fe²⁺ (d⁶) + 6×CN⁻ (12 elektron) = 18 elektron. Barqaror! Fe²⁺ (d⁶, past spin, t₂g⁶) — diamagnit.
⚠️ XAVFSIZLIK: KCN ajralishi mumkin — toksik! Fe³⁺ bilan Prussian Blue hosil bo'ladi.
K4[Fe(CN)6]🔍 IQ
Kaliy geksatsianoferrat(II)
Sariq qon tuzi (Yellow prussiate of potash)
M = 422.39 g/mol • CAS: 13943-58-3
K₄[Fe(CN)₆]
422.39 g/molkaliy geksatsianoferrat(II) — "Sariq qon tuzi, 18 elektron, Prussian Blue sintezi, Oₕ simmetriya"
IQ spektri KBr tabletka yoki suvli eritmada olingan. Eng muhim diagnostik signallar: ν(C≡N) 2044 cm⁻¹ — C≡N cho'zilish (π-back-bonding); ν(Fe-C) 590 cm⁻¹ — Fe-C bog'; UV-Vis λmax = 420 nm — LMCT o'tish. Bu kompleks Prussian Blue sintezining asosiy komponenti (Diesbach 1704).
🔢 18 elektron qoidasi va Prussian Blue sintezi
Elektron hisobi
Prussian Blue sintezi
Prussian Blue: 4Fe³⁺ + 3[Fe(CN)₆]⁴⁻ → Fe₄[Fe(CN)₆]₃ (ko'k cho'kma). Diesbach (1704, Berlin) tomonidan tasodifan kashf etilgan. Fe³⁺ bilan reaksiyada ko'k cho'kma hosil bo'ladi — bu K₄[Fe(CN)₆] ni aniqlashning klassik testi.
📊 IQ cho'qqilari — NAZARIY IZOHLAR BILAN
| Chastota | Belgilanish | Intensivlik | Simmetriya | Kuch konstanta |
|---|---|---|---|---|
| 2044⭐ | ν(C≡N) | Juda kuchli | T₁ᵤ (Oₕ) | 16.5 mdyn/Å |
| 590⭐ | ν(Fe-C) | Kuchli | T₁ᵤ (Oₕ) | 2.0 mdyn/Å |
| 510 | δ(Fe-C-N) | O'rta | T₂ᵤ (Oₕ) | 0.5 mdyn/Å |
| 420 | δ(C-Fe-C) | O'rta | T₂ᵤ (Oₕ) | 0.4 mdyn/Å |
| 380 | δ(Fe-C-N) | O'rta-zaif | T₁ᵤ (Oₕ) | 0.4 mdyn/Å |
| 1620 | δ(H-O-H) | O'rta-zaif | — |
⭐⭐ MUHIM: ν(C≡N) = 2044 cm⁻¹ — bu K₄[Fe(CN)₆] ning ASOSIY BELGISI! Erkin CN⁻ (2080 cm⁻¹) dan past — kuchli π-back-bonding tufayli. Fe²⁺ (t₂g⁶) elektronlari CN⁻ ning π* orbitaliga o'tadi, C≡N bog' kuchsizlanadi. ν(Fe-C) = 590 cm⁻¹ — π-back-bonding tufayli kuchli Fe-C bog'.
📈 Interaktiv IQ spektr grafigi
Slayderni harakatlantirib, chastotani o'zgartiring. Eng yaqin cho'qqi avtomatik tanlanadi.
⭐⭐ ASOSIY BELGI! C≡N cho'zilish (T₁ᵤ mod, Oₕ da IQ faol). Erkin CN⁻ (2080 cm⁻¹) dan past — kuchli π-back-bonding tufayli C≡N bog' kuchsizlanadi. Fe²⁺ (t₂g⁶) elektronlari CN⁻ ning π* orbitaliga o'tadi, C≡N bog' kuchsizlanadi (2080 → 2044 cm⁻¹, 36 cm⁻¹ siljish).
🧪 Laboratoriyani 0 dan bajarish tartibi (KENGAYTIRILGAN)
⚠️ Xavfsizlik tayyorgarligi
Qo'lqop, ko'zoynak. KCN ajralishi mumkin — toksik. Fe³⁺ yo'qligini tekshirish. N₂ atmosferasi ixtiyoriy.
KCN toksik — nafas yo'llarini to'xtatadi. K₄[Fe(CN)₆] sekin parchalanadi. Fe³⁺ bilan Prussian Blue hosil bo'ladi.
Sof K₄[Fe(CN)₆]·3H₂O ni tayyorlash
IQ spektrometrni tayyorlash
KBr tabletka tayyorlash
Spektrlarni o'lchash
C≡N cho'qqisini tekshirish
Prussian Blue testi (ixtiyoriy)
Ma'lumotlarni tahlil qilish
🔬 Laboratoriya natijalari solishtirish (KENGAYTIRILGAN)
| ID | Texnika | Sharoit | ν(C≡N) | ν(Fe-C) | Sifat |
|---|---|---|---|---|---|
| LAB-001 | KBr tabletka | Sof K₄[Fe(CN)₆]·3H₂O, KBr tabletka | 2044 | 590, 510, 420, 380 | A'lo |
| LAB-002 | Suvli eritma (UV-Vis) | Suvda 10⁻⁴ M | — | — | UV-Vis farqlash |
| LAB-003 | ATR | To'g'ridan-to'g'ri qattiq | 2042 | 588, 508 | A'lo |
| LAB-004 | Konduktometriya | Suvda, 10⁻³ M | — | — | 4:1 elektrolit |
| LAB-005 | Prussian Blue testi | Fe³⁺ qo'shish | — | — | Prussian Blue aniqlandi |
| LAB-006 | Oksidlanish testi | H₂O₂ qo'shish | 2115 (K₃[Fe(CN)₆]) | — | Oksidlanish aniqlandi |
Sof K₄[Fe(CN)₆]·3H₂O — ν(C≡N) = 2044 cm⁻¹ cho'qqisi aniq. ν(Fe-C) = 590, 510, 420, 380 cm⁻¹ cho'qqilari aniq. Bu K₄[Fe(CN)₆] ning asosiy belgisi.
K₄[Fe(CN)₆] — barcha CN terminal (bridging CN yo'q). Oₕ simmetriya. Fe²⁺ (d⁶, past spin) — diamagnit. π-back-bonding kuchli.
⚠️ Halaqit beruvchi omillar (NAZARIY IZOHLAR)
| Manba | Chastota oralig'i | Ta'sir | Jiddiylik |
|---|---|---|---|
| Suv (H₂O) | 3400, 1640 cm⁻¹ | Keng suv cho'qqilari — trihidrat cho'qqilari 3400, 1620 cm⁻¹ da | O'rta |
| CO₂ (atmosfera) | 2350, 667 cm⁻¹ | CO₂ cho'qqilari 2350 va 667 cm⁻¹ da — C≡N sohasiga aralashishi mumkin (lekin C≡N 2044 da — aralashmaydi) | Past |
| KCN ajralishi | 2080 cm⁻¹ | Erkin KCN cho'qqisi 2080 cm⁻¹ da — C≡N sohasiga aralashishi mumkin | Yuqori |
| Oksidlanish | 2115 cm⁻¹ (K₃[Fe(CN)₆]) | K₃[Fe(CN)₆] cho'qqisi 2115 cm⁻¹ da — C≡N sohasiga aralashishi mumkin | Yuqori |
| Prussian Blue cho'kmasi | Barcha | Fe³⁺ bilan reaksiya — ko'k cho'kma hosil bo'ladi | Yuqori |
Suvsiz shakl ishlatish. KBr tabletka uchun KBr ni quritish.
K₄[Fe(CN)₆]·3H₂O trihidrat — kristall suv cho'qqilari 3400 va 1620 cm⁻¹ da. Suvsiz shaklda bu cho'qqilar yo'q.
🔬 Texnikalar solishtirishi (TARTIBI)
KBr tabletka
KBr bilan tabletka tayyorlash (an'anaviy usul)
✓ Afzalliklar:
- • Eng aniq va an'anaviy usul
- • C≡N cho'qqilari aniq ko'rinadi (2044 cm⁻¹)
- • Kvantitativ tahlil uchun qulay
- • Barcha cho'qqilar aniq
✗ Kamchiliklar:
- • Namuna tayyorlash kerak (10-15 daq)
- • KBr nam bo'lsa, suv cho'qqilari aralashadi
- • KCN ajralishi mumkin
- • Qorong'i xona kerak
✅ Asosiy xulosalar
- Prussian Blue sintezi: 4Fe³⁺ + 3[Fe(CN)₆]⁴⁻ → Fe₄[Fe(CN)₆]₃ (Diesbach 1704)
- 18 elektron qoidasi: Fe²⁺ (d⁶) + 6×CN⁻ (12e) = 18 elektron — barqaror
- IR belgisi: ν(C≡N) = 2044 cm⁻¹ (π-back-bonding), ν(Fe-C) = 590 cm⁻¹
- Oₕ simmetriya: Oktaedr, diamagnit (t₂g⁶)
- 4:1 elektrolit: 5 ion, Λm ≈ 540 S·cm²/mol
- UV-Vis λmax = 420 nm: LMCT o'tish
- π-back-bonding: Fe²⁺ (t₂g⁶) → CN⁻ π* orbitaliga
- ⚠️ XAVFSIZLIK: KCN ajralishi mumkin — toksik! Fe³⁺ bilan Prussian Blue hosil bo'ladi.