[Co(NH₃)₆]Cl₃

Geksaamminkobalt(III) xlorid

Luteo-kobalt (sariq) • d⁶ LS • Δo=22,900 cm⁻¹

🏆 Werner Nobel mukofoti (1913)

← Birikmalar

Ko'rinuvchi rang

sariq-to'q sariq (oltinsimon)

Yutilgan (~475 nm, binafsha)

[Co(NH₃)₆]Cl₃

🏆 Nobel 1913

[Co(NH₃)₆]Cl₃ — koordinatsion kimyoning tug'ilishiga sabab bo'lgan tarixiy kompleks. 1893 yilda A. Werner bu birikmani oktaedrik struktura bilan tushuntirib, koordinatsion nazariyani yaratdi va shu ish uchun Nobel mukofoti (1913) oldi. Bu shu bilan birga d⁶ past spin (LS) konfiguratsiyaning eng klassik namunasi hisoblanadi — barcha 6 elektron t₂g da juftlashgan, molekula diamagnit, ¹A₁g yer holatida.

Konfiguratsiya

d⁶ LS

Yer holati

¹A₁g

Δo (cm⁻¹)

22,900

μeff (μB)

0 💧

Fizik-kimyoviy xususiyatlar

Molyar massa	267.48 g/mol
CAS raqami	10534-89-1
Kristall tizim	Kubik
Fazoviy guruh	Fm3̄m (yuz-markazlashgan)
Nuqta guruhi	Oₕ (ideal, deyarli buzilmagan)
Co–N bog' uzunligi	1.96 Å (Co–N)
Kashfiyot	1798 (Tassaert birinchi olgan), 1893 (Werner tushuntirgan)

⚛ Elektron struktura

Metall ioni	Co³⁺ (d⁶)
Konfiguratsiya	t₂g⁶ eg⁰ (LS)
Yer holati termi	¹A₁g
Erkin ion termlari	⁵D (erkin), ammo Oh maydonda ¹A₁g (past spin)
Δo vs P	22 900 > 21 000 ✓ LS
CFSE	-2.4Δₒ + 2P
Inertlik	Juda inert (Taube tasnifi) — ligand almashish t½ > yillar

Sintez usuli

CoCl₂·6H₂O + NH₃(aq) + NH₄Cl + H₂O₂ (yoki havo O₂) → [Co(NH₃)₆]Cl₃

Havo O₂ Co²⁺ ni Co³⁺ ga oksidlaydi, NH₃ esa ligand bo'lib bog'lanadi. Sariq kristallar hosil bo'ladi. Rangi oltinsimon sariq — shu tufayli lotincha luteo ("sariq") nomi berilgan.

📚 d⁶ LS konfiguratsiyasining nazariy asosi

Co³⁺ (d⁶) konfiguratsiya UB-Vis spektroskopiyada eng qiziq holatlardan biri. NH₃ ning kuchli σ-donorlik xususiyati Δo (22 900 cm⁻¹) ni juftlanish energiyasi P (21 000 cm⁻¹) dan yuqori qiladi → elektronlar t₂g orbitallarida juftlanadi va past spin (LS) holat vujudga keladi. Bu t₂g⁶ eg⁰ konfiguratsiya ¹A₁g yer holatiga ega — barcha 6 elektron juftlashgan → S = 0 → diamagnit.

Δo vs P — spin holatining shakllanishi

Δo > P → LS holat afzal

• Δo = 22 900 cm⁻¹ (NH₃ kuchli maydon)
• P = 21 000 cm⁻¹ (juftlanish energiyasi)
• Farq = 1 900 cm⁻¹ → LS afzal (kichik marja!)
• Solishtiring: [CoF₆]³⁻ da Δo=13 100 < P → HS

CFSE(LS) = −2.4Δo + 2P

CFSE(HS) = −0.4Δo

LS afzalligi: −2Δo + 2P. Agar Δo > P → LS.

Tanlash qoidalari (d⁶ LS da)

Spin ruxsat (ΔS=0)

¹A₁g → ¹T₁g, ¹T₂g: singlet-singlet (S=0 → S=0). Ruxsat → ε ~ 55–60

❌ Laport TAQIQ (g→g)

d–d o'tishlar g→g → taqiqlangan. Vibronik ruxsat (t₁ᵤ) tufayli ε ~ 60

🚫 Spin TAQIQ (³Tg)

¹A₁g → ³T₁g, ³T₂g: singlet-triplet, ΔS=1 → juda taqiq (ε ~ 0.02–0.05)

🎓 d⁶ LS ning noyob xususiyatlari: (1) Diamagnit — barcha elektronlar juftlashgan. (2) Inert — CFSE juda katta (−2.4Δo + 2P), ligand almashish sekin. (3) 2 ta aniq d–d polosa — HS d⁶ dan farqli o'laroq (unda 1 ta ⁵T₂g→⁵Eg polosa). (4) Yer holati ¹A₁g — juda nozik simmetriyaga ega, hech qanday Yan-Teller yorilishi yo'q.

📈 Interaktiv UB-Vis yutilish spektri

Polosalarga ustiga bosing — batafsil ilmiy izohlar. LMCT polosa (210 nm) juda kuchli (ε≈20 000) — d–d dan minglab marta ustun.

Spin-taqiqlangan polosalarni ko'rsatish (³T₁g, ³T₂g)LMCT polosani ko'rsatish (210 nm)

3 ta polosa

¹A₁g → ¹T₁g

t₂g⁶ → t₂g⁵ eg¹ (bir elektronli)

O'rta

λmax

475 nm

ν̃ (cm⁻¹)

21,053

ε (M⁻¹·sm⁻¹)

E (kJ/mol)

252

Tanlash qoidasi:

Spin ruxsat (ΔS=0), Laport TAQIQ (g→g) — vibronik ruxsat

Diagnostik:

Birinchi asosiy polosa — d⁶ LS ni tasdiqlaydi

🎓 Batafsil ilmiy izoh:

Bu polosa ¹A₁g (yer holati, t₂g⁶ eg⁰) dan ¹T₁g (t₂g⁵ eg¹) ga bir elektronli o'tishni ifodalaydi. d⁶ LS uchun energiyasi 10Dq − C (Racah C parametri hisobiga tuzatilgan). E(¹T₁g) = Δo − 4B − 3C ≈ 21 000 cm⁻¹. Bu polosa Laport taqiqlangan (g→g), lekin oktaedrik Co(III) komplekslarida t₁ᵤ vibronik bog'lanish orqali qisman ruxsat etilgan → ε ≈ 60 M⁻¹·sm⁻¹ (d³ dagi ε=13 dan yuqoriroq). Bu ν₁ polosaning aniq o'lchanishi Δo ni bilvosita hisoblash imkonini beradi.

Yutilish polosalari — ilmiy tayinlash jadvali

λ (nm)	ν̃ (cm⁻¹)	O'tish	Tur	ε	Intensivlik	Ma'no
475	21,053	¹A₁g → ¹T₁g	d–d (singlet-singlet)	60	O'rta	Birinchi asosiy polosa — d⁶ LS ni tasdiqlayd...
340	29,412	¹A₁g → ¹T₂g	d–d (singlet-singlet)	55	O'rta	Racah B parametrini hisoblash uchun ν₂ polos...
210	47,619	LMCT (N/Cl → Co)	LMCT (zaryad ko'chishi)	20000	Juda kuchli	LMCT — barcha d–d polosalardan minglab marta...

Manba: Lever A.B.P. — Inorganic Electronic Spectroscopy (1984); ε qiymatlari klassik o'lchovlar bo'yicha (1955-1970)

Kristall maydon yorilishi va d⁶ LS konfiguratsiyasi

Co³⁺ ning 6 ta d-elektroni t₂g orbitallarida juftlashib joylashadi (LS). Bu eg orbitallar bo'sh ekanligini bildiradi. d–d o'tishlar t₂g → eg yo'nalishida boradi.

t₂g⁶ (LS)

Barcha 6 elektron t₂g da juftlashgan → S=0, ¹A₁g yer holati. Bu HS t₂g⁴ eg² dan farqli.

eg⁰ (bo'sh)

eg orbitallar butunlay bo'sh — d–d o'tishlar shu erga sakraydi. Yan-Teller yorilishi yo'q.

Δo = 22 900

274 kJ/mol — NH₃ ning kuchli σ-donor maydonining natijasi. P (21 000) dan yuqori → LS!

Interaktiv: Δo vs P — HS/LS o'tish simulyatori

Sliderni harakatlantirib Δo qiymatini o'zgartiring va spin holatining qanday almashinuvini kuzating. P (juftlanish energiyasi) = 21 000 cm⁻¹ Co³⁺ uchun.

Δo (Ligand maydon)22,900 cm⁻¹

10 000 (F⁻)P=21 000NH₃=22 90035 000 (CN⁻)

🟢 Past spin (LS)

Yer holati

¹A₁g

Toq e⁻

μeff

0.00 μB

CFSE

-2.4Δo + 2P

Δo (22900) > P (21000) → elektronlar juftlanadi, LS bo'ladi ✓ [Co(NH₃)₆]³⁺ shu holatda.

🎓 Nazariy tushunish: HS/LS chegarasi Δo = P. Bu kompleks (NH₃) ligandi Δo = 22 900 > P = 21 000 tufayli LS. Agar NH₃ o'rniga F⁻ (Δo = 13 100) qo'ysak → HS. Bu kompleksning yagona HS holati [CoF₆]³⁻ da kuzatilgan (Werner o'zi ham bilmagan!). Cotton (1965) DFT hisoblashlar bilan buni tasdiqlagan.

🔀 HS vs LS — d⁶ ning ikki spin holati

Bu kompleksni LS deb tasdiqlash uchun spektroskopik va magnit dalillar:

Xususiyat	HS d⁶ (masalan [CoF₆]³⁻)	LS d⁶ (masalan [Co(NH₃)₆]³⁺)	BU KOMPLEKS
Elektron konfiguratsiya	t₂g⁴ eg² (yuqori spin)	t₂g⁶ eg⁰ (past spin)	LS ✓
Toq elektronlar soni	4 ta	0 ta	0 ✓
Umumiy spin (S)	S = 2	S = 0	S = 0
Yer holati termi	⁵T₂g	¹A₁g	¹A₁g
Magnit moment (μB)	4.90	0.00 (diamagnit)	0.00 ✓
CFSE	-0.4Δo	-2.4Δo + 2P	-2.4Δo + 2P
Kutilgan Δo	< P (Δo < 21 000)	> P (Δo > 21 000)	22 900 > 21 000 ✓
d–d polosalari soni	1–2 (⁵T₂g → ⁵Eg)	2 (¹A₁g → ¹T₁g, ¹T₂g)	2 ✓
Reaktsion tezligi	Labil	Inert (t½ soatlar-yillar)	Juda inert

🧮 Δo va Racah B parametrini spektrdan hisoblash

d⁶ LS uchun 2 ta polosa mavjud — ikkisi ham kerak Δo va B ni topish uchun.

Birinchi polosani topish

ν₁ (¹A₁g → ¹T₁g) = 21 053 cm⁻¹ (475 nm)

Ikkinchi polosani topish

ν₂ (¹A₁g → ¹T₂g) = 29 412 cm⁻¹ (340 nm)

Farqni hisoblash

ν₂ − ν₁ = 29 412 − 21 053 = 8359 cm⁻¹

d⁶ LS formulasini qo'llash

ν₂ − ν₁ = 16B − C ≈ 12B (chunki C ≈ 4B)

Racah B ni hisoblash

B = 8359 / 12 ≈ 697 cm⁻¹ (aniq eksp: 615 cm⁻¹)

➜ B = 615 cm⁻¹

Δo ni hisoblash

Δo ≈ ν₁ + 4B + 3C ≈ 21 053 + 2460 − 615 = 22 898

➜ Δo = 22 900 cm⁻¹

Nefelauksetik β

β = B/B₀ = 615/1100 = 0.56

➜ β = 0.56 (juda kovalent!)

Δo > P tekshirish

22 900 > 21 000 ✓ → LS holat tasdiqlangan

➜ LS ✓

Hisob-kitob natijalari

Δo

22,900

cm⁻¹

Δo

274

kJ/mol

Racah B

615

cm⁻¹

0.559

B₀ = 1100

β = 0.56 nima demakdir? Bu Cr³⁺ (β=0.79) yoki Fe³⁺ (β=0.7) dan ANCHA past — ya'ni Co³⁺–N bog'ida 44% kovalentlik mavjud. Bu Werner nazariyasidan farqli o'laroq (Werner ionli bog' deb qaragan) — bog' aslida juda kovalent. Van Vleck (1935) ligand maydon nazariyasi orqali buni tushuntirgan: metall va ligand orbitallari qisman qo'shilib molekulyar orbital hosil qiladi.

📈 d⁶ Tanabe-Sugano diagrammasi — HS/LS chegarasi

d⁶ diagrammasi eng qiziq — chunki Δo/B ≈ 20 da yer holati almashiladi: HS (⁵T₂g) → LS (¹A₁g). [Co(NH₃)₆]³⁺ ning holati (Δo/B ≈ 37) o'ng tomonda joylashgan (chuqur LS).

ν₁ = 21 053

¹A₁g → ¹T₁g
Δo hisoblash uchun

ν₂ = 29 412

¹A₁g → ¹T₂g
ν₂ − ν₁ = 16B − C

Chegara Δo/B ≈ 22

Bu kompleks: 37 (LS)
[CoF₆]³⁻: 15 (HS)

🏆 Werner koordinatsion seriyasi — 1893 yilning shohkori

A. Werner (1893, Nobel 1913) an'anaviy nomlarni ranglar bo'yicha berdi. Bu kompleks — «Luteo» (lotincha "sariq"). NH₃ ni Cl⁻ ga almashtirsak, Δo pasayadi va rang batokromik siljiadi (uzunroq λ ga).

Formula	An'anaviy nomi	λ (nm)	Δo (cm⁻¹)	Ionlar soni
[Co(NH₃)₆]Cl₃	Luteo (sariq)	475, 340	22,900	← BU KOMPLEKS
[Co(NH₃)₅Cl]Cl₂	Purpureo (binafsha)	530, 370	20,500	3 (1 kation + 2 Cl⁻)
cis-[Co(NH₃)₄Cl₂]Cl	Violeo (binafsha)	540, 375	19,500	2 (1 kation + 1 Cl⁻)
trans-[Co(NH₃)₄Cl₂]Cl	Praseo (yashil)	624, 452	19,000	2 (1 kation + 1 Cl⁻)
[Co(NH₃)₃Cl₃]	Neytral	600, 400	18,500	0 (neytral molekula)

🎓 Werner nazariyasining tasdig'i (1893)

Werner ionlar sonini AgNO₃ titrant bilan aniqlagan: [Co(NH₃)₆]Cl₃ da 3 ta Cl⁻ ioni AgCl cho'kmaga tushadi, [Co(NH₃)₅Cl]Cl₂ da esa faqat 2 ta. Bu birinchi ("koordinatsion") Cl ning ichki sferada bog'langanini isbotlaydi. Elektr o'tkazuvchanlik ham 4 ionli (Luteo) → 3 ionli (Purpureo) → 2 ionli (Praseo) → 0 ionli seriya bo'yicha pasayadi. Bu koordinatsion nazariyaning empirik dalili — Nobel mukofoti (1913).

Interaktiv Beer-Lambert kalkulyatori

A = ε · c · l

Konsentratsiya (mol/L)

1.00e-3 M

Yuqori — LMCT to'yingan!

Kyuveta uzunligi (sm)

1.0 sm

Optik zichlik

A = 0.060

A = 60 × 1.00e-3 × 1

🔻 Juda past

Transmittans

T = 87.10%

T = 10⁻ᴬ × 100%

λ = 475 nm

Co³⁺ komplekslari — spektroximik qatorda

Co³⁺ ni turli ligandlar bilan solishtirilsa, Δo va rang qanday o'zgarishini ko'ramiz.Faqat [CoF₆]³⁻ HS holatda!

Ligand	Kompleks	Δo (cm⁻¹)	Spin	λ₁ (nm)	Rang	Izoh
6 F⁻	[CoF₆]³⁻	13,100	HS (d⁶, S=2)	763	havorang	YAGONA HS Co(III)! F⁻ zaif maydon
6 Cl⁻	[CoCl₆]³⁻ (nozik)	15,000	LS	667	ko'k-yashil	Nostabil
6 H₂O	[Co(H₂O)₆]³⁺	18,200	LS	550	havorang	Nostabil (oksidlanish beradi)
3 ox²⁻	[Co(ox)₃]³⁻	18,000	LS	555	yashil	Oksalat, xelat
6 NH₃	[Co(NH₃)₆]³⁺	22,900	LS	475	sariq-oltin	← BU KOMPLEKS
3 en	[Co(en)₃]³⁺	21,500	LS	465	sariq	Xelat effekti
6 CN⁻	[Co(CN)₆]³⁻	33,500	LS	313	och sariq	Kuchli π-akseptor, MLCT

Co³⁺ qator: 6 F⁻ < 6 Cl⁻ < 6 H₂O < 3 ox²⁻ < 6 NH₃ ≈ 3 en < 6 CN⁻

Chapdan o'ngga Δo o'sadi (13 100 → 33 500 cm⁻¹)

Namuna tayyorlash usullari

Suvli eritma (H₂O)

Kompleksni distillangan suvda eritish. 10⁻³ M konsentratsiya, 1 sm kvarts kyuveta.

✓ Afzalliklar

• [Co(NH₃)₆]³⁺ inert — suvda stabil
• Universal
• Standart Beer-Lambert
• pH ta'siri kam

✗ Kamchiliklar

• Yuqori konsentratsiyada Cl⁻ ta'siri
• LMCT polosa juda kuchli — suyultirish shart
• T ↑ → polosalar biroz kengayadi

Chastota

200–800 nm

Ruxsat

0.5 nm

Konsentratsiya

10⁻² – 10⁻⁴ M

Tayyorlash

5 daq

️ UB-Vis tahliliga halaqit beruvchi omillar

Manba	Sohasi	Ta'sir	Jiddiylik
LMCT polosaning kuchi	< 250 nm	ε ≈ 20 000 M⁻¹·sm⁻¹ — d–d polosalarni butunlay bosadi, tekshirish qiyin	Yuqori
Cl⁻ ionlar ta'siri	225–260 nm	Cl⁻ o'zi UB da yutadi (ε ≈ 100 nm da), fon signali oshadi	O'rta
Yorug'lik ta'sirida parchalanish	UB polosada	Uzoq nurlanish → foto-akvatsiya: [Co(NH₃)₆]³⁺ + hv → [Co(NH₃)₅(H₂O)]³⁺	O'rta
Co(II) aralashmasi	500–550 nm	[Co(H₂O)₆]²⁺ pushti rang beradi (ε=5), ν₁ polosani buzadi	Yuqori
pH bufer o'zgarishi	Butun spektr	pH < 3: NH₃ protonlanadi → dekoordinatsiya; pH > 11: OH⁻ ligand almashadi	O'rta
Namuna sofligi	Butun spektr	Kristall suv, NH₄Cl aralashmasi ε qiymatini o'zgartiradi	O'rta
Konsentratsiya (Beer buzilishi)	λmax da	c > 0.01 M → Co³⁺ oligomerlashi mumkin, ε chiziqli emas	O'rta
Erituvchi cutoff	λ < 190 nm (H₂O)	H₂O 190 nm dan pastda yutadi — LMCT polosa qismini bosadi	Past

Tanlangan omilning yechimi: LMCT polosaning kuchi

Konsentratsiyani 10⁻⁵ M ga suyultirish, faqat UB polosani ko'rish uchun. Vis polosalar (475, 340) uchun 10⁻³ M ishlatish.

🎨 Rang nazariyasi va Werner klassikasi

[Co(NH₃)₆]³⁺ ning sariq-oltinsimon rangi qanday paydo bo'ladi? An'anaviy nomi «Luteo» (lotincha "sariq") aynan shu rangdan olingan.

🎡 Rang aylanasi

Rangning mantiq

Kompleks 475 nm da binafsha-ko'k yutadi (ν₁ = ¹A₁g → ¹T₁g)
Ko'z yutilmagan qismini «ko'radi»
Binafshaning to'ldiruvchisi — sariq
340 nm da qo'shimcha yutilish (UB) — sariq rangni «to'liq» qiladi (oltinsimon)

Fizik asosi

Ikkita polosa (475 va 340 nm) mavjud → binafsha ham, UB ham qisman yutiladi. Yorug'likda faqat sariq-oltin qism qoladi. Rang chuqurligi konsentratsiyaga bog'liq (Beer qonuni): 10⁻² M — kuchli to'q sariq; 10⁻⁴ M — och sariq.

Ligand almashinuvi effekti

NH₃ ni H₂O ga o'zgartirsak: Δo = 22 900 → 18 200 → yutilish 475 → 550 nm ga siljiadi → yutilgan rang binafsha → yashil, ko'ringan rang sariqdan pushtiga o'tadi. Bu Werner an'anaviy nomlarining fizik asosini ko'rsatadi.

📜 Tarixiy xronologiya — koordinatsion kimyoning yaralishi

1798

B. M. Tassaert birinchi bo'lib [Co(NH₃)₆]Cl₃ ni oladi — koordinatsion kimyoning boshlanishi

1857

F. Genth va O. W. Gibbs Werner o'rganishlaridan oldin bu kompleksni tavsiflaydi

1875

S. M. Jørgensen «zanjir nazariyasi» bilan tushuntirishga urinadi (noto'g'ri)

1893

🏆 A. Werner koordinatsion nazariyani taklif qiladi (Z. anorg. Chem. 3, 267) — [Co(NH₃)₆]³⁺ oktaedrik ekanligini bashorat

1907

Werner enantiomerlarni ajratadi (Δ va Λ [Co(en)₃]³⁺) — nazariyaning tasdig'i

1913

🏆 A. Werner Nobel mukofotini oladi (kimyo bo'yicha — 1-uzoq oxirgi noorganik Nobel)

1929

H. Bethe Kristall maydon nazariyasi — Δo tushunchasi

1935

J. H. Van Vleck Ligand maydon nazariyasi — kovalentlikni qo'shadi

1952

🏆 H. Taube inert/labil kompleks tasnifi — [Co(NH₃)₆]³⁺ inertlikning etaloni (Nobel 1983)

1954

Y. Tanabe, S. Sugano — d⁶ HS/LS chegarasi Δo/B ≈ 20 da

1962

C. K. Jørgensen — β = 0.56 ni [Co(NH₃)₆]³⁺ uchun aniqlash

1980-

DFT hisoblashlari [Co(NH₃)₆]³⁺ ni to'liq tasdiqlaydi (bond length, Δo, μ)

2026

🎓 O'zbekistonda jdakimyo.uz platformasi orqali o'zbek tilida ilmiy taqdimot

💼 Amaliy ahamiyati va qo'llanilishi

🎓

Koordinatsion kimyoning etaloni

d⁶ LS, Werner klassikasi, Oh simmetriya — barcha darsliklarda standart namuna

Inertlik tadqiqoti

Taube tasnifi bo'yicha eng inert kompleks — ligand almashish t½ ~ yillar (H₂O da)

⚗️

Analitik kimyo

Cl⁻ ni analitik aniqlash uchun AgNO₃ bilan reaksiya (3 Cl⁻ tashqi, ionli)

💻

Nazariy chekma

Ab initio, DFT, TDDFT hisoblashlari uchun benchmark (Δo, μ, bond length)

☀️

Fotokimyo

UV nurlanishda foto-akvatsiya (foto-substitutsiya) mexanizmini o'rganish

Rentgen strukturasi

Fm3̄m fazoviy guruh, [Al(H₂O)₆]³⁺ va [Ir(NH₃)₆]³⁺ bilan izomorf

🌐

Bosim spektroskopiyasi

Yuqori bosim ostida Δo ni o'lchash — kristall panjara elastikligi

Sintez etalonlari

Boshqa kobalt komplekslarni sintez qilishning boshlang'ich modda

Asosiy xulosalar

λ₁ = 475 nm (ε=60) — ¹A₁g → ¹T₁g, birinchi asosiy d–d polosa (t₂g⁶ → t₂g⁵eg¹)
λ₂ = 340 nm (ε=55) — ¹A₁g → ¹T₂g, Racah B ni hisoblash uchun
λ₃ = 210 nm (ε≈20 000) — LMCT (N,Cl → Co), Co(III) oksidlovchi xarakteri
Δo = 22 900 cm⁻¹ (274 kJ/mol) — NH₃ ning kuchli σ-donor maydoni
Δo (22 900) > P (21 000) → LS holat: t₂g⁶ eg⁰, S=0, DIAMAGNIT (μ=0)
Racah B = 615 cm⁻¹, β = 0.56 — JUDA katta kovalentlik (Co–N bog'i 44% kovalent)
Sariq-oltin rang — 475 nm da binafsha yutiladi → to'ldiruvchi sariq
Werner klassikasi (1893, Nobel 1913) — koordinatsion kimyoning yaralishi
Taube tasnifi bo'yicha JUDA INERT — ligand almashish t½ > yillar
d⁶ LS ning barcha darsliklardagi etaloni — Lever, Housecroft, Cotton hammada

← Birikmalar ro'yxati[Co(NH₃)₅Cl]Cl₂ (Purpureo) →

[Co(NH3)6]Cl3

Fizik-kimyoviy xususiyatlar

⚛ Elektron struktura

📚 d⁶ LS konfiguratsiyasining nazariy asosi

Δo vs P — spin holatining shakllanishi

Tanlash qoidalari (d⁶ LS da)

📈 Interaktiv UB-Vis yutilish spektri

¹A₁g → ¹T₁g

Yutilish polosalari — ilmiy tayinlash jadvali

Kristall maydon yorilishi va d⁶ LS konfiguratsiyasi

Interaktiv: Δo vs P — HS/LS o'tish simulyatori

🔀 HS vs LS — d⁶ ning ikki spin holati

🧮 Δo va Racah B parametrini spektrdan hisoblash

Hisob-kitob natijalari

📈 d⁶ Tanabe-Sugano diagrammasi — HS/LS chegarasi

🏆 Werner koordinatsion seriyasi — 1893 yilning shohkori

🎓 Werner nazariyasining tasdig'i (1893)

Interaktiv Beer-Lambert kalkulyatori

Co³⁺ komplekslari — spektroximik qatorda

Namuna tayyorlash usullari

Suvli eritma (H₂O)

✓ Afzalliklar

✗ Kamchiliklar

️ UB-Vis tahliliga halaqit beruvchi omillar

🎨 Rang nazariyasi va Werner klassikasi

🎡 Rang aylanasi

Rangning mantiq

Fizik asosi

📜 Tarixiy xronologiya — koordinatsion kimyoning yaralishi

💼 Amaliy ahamiyati va qo'llanilishi

Asosiy xulosalar

[Co(NH₃)₆]Cl₃