Fazoviy konfiguratsiya va xirallik
Stereoizomerlar koordinatsion kimyoning eng nozik va amaliy ahamiyati yuqori sohasidir. Masalan, sis-platin kuchli onkologik preparat bo'lsa, uning trans-izomeri tibbiy jihatdan nofaol va organizm uchun zaharli hisoblanadi.
Bir xil ligandlar bir tomonda (sis / fas) yoki qarama-qarshi tomonda (trans / mer) joylashadi. Fizik va kimyoviy xossalari butunlay farq qiladi.
Molekula o'zining ko'zgudagi aksi bilan ustma-ust tushmaydi. Xiral muhitda va polyarlangan nur tekisligini burishda farqlanadi.
Geometrik (Fazoviy) izomeriya
Ligandlarning bir-biriga nisbatan burchak yoki tekislikdagi joylashuvi (sis/trans, fas/mer)
💡 Tekis-kvadrat (MA₂B₂) va Oktaedrik (MA₄B₂, MA₃B₃) komplekslarda kuzatiladi
Optik izomeriya (Enantiomeriya)
Oyna aksi bilan ustma-ust tushmaydigan, polyarlangan nur tekisligini o'ngga (d) yoki chapga (l) buruvchi xiral komplekslar
💡 Simmetriya markazi va tekisligi bo'lmagan xiral oktaedr va xelatlarda kuzatiladi