📋Kompleks kislotalar haqida
Kompleks kislotalar — tashqi sferasida vodorod ioni (H⁺) tutgan koordinatsion birikmalardir. Ular suvli eritmada to'liq dissotsilanib H⁺ ionlarini hosil qiladi, lakmusni qizil rangga bo'yaydi va metallar hamda asoslar bilan odatiy kislotali reaksiyalarga kirishadi.
H₂[SiF₆]
Geksaftoridosilikat(IV) kislota
Tashqi sfera (kation):
2H⁺Ichki sfera (anion):
[SiF₆]²⁻Markaziy atom va KS:
Si⁴⁺ (KS = 6)Ligandlar:
6 ta F⁻ (ftorido)Geometriya:
Muntazam oktaedrDissotsilanishi:
H₂[SiF₆] → 2H⁺ + [SiF₆]²⁻💡 Amaliy ahamiyati: Kuchli noorganik kislota, suvda to'liq dissotsilanadi, shisha va silikatlarni yemiradi. Sanoatda ftoridli birikmalar ishlab chiqarishda ishlatiladi.
H[AuCl₄]
Tetraxloridoaurat(III) kislota
Tashqi sfera (kation):
H⁺Ichki sfera (anion):
[AuCl₄]⁻Markaziy atom va KS:
Au³⁺ (KS = 4)Ligandlar:
4 ta Cl⁻ (xlorido)Geometriya:
Tekis-kvadrat (Square planar)Dissotsilanishi:
Au + HNO₃ + 4HCl → H[AuCl₄] + NO↑ + 2H₂O💡 Amaliy ahamiyati: Oltinni 'zarhal suvi'da (tsarskaya vodka: HNO₃ + 3HCl) eritish natijasida hosil bo'ladi. Sariq-oltin rangli kristall modda.
H₂[PtCl₆]
Geksaxloridoplatinat(IV) kislota
Tashqi sfera (kation):
2H⁺Ichki sfera (anion):
[PtCl₆]²⁻Markaziy atom va KS:
Pt⁴⁺ (KS = 6)Ligandlar:
6 ta Cl⁻ (xlorido)Geometriya:
OktaedrikDissotsilanishi:
H₂[PtCl₆] + 2KCl → K₂[PtCl₆]↓ (sariq cho'kma) + 2HCl💡 Amaliy ahamiyati: Platinaning eng muhim kimyoviy birikmasi. Qizil-jigarrang kristall modda, kaliy (K⁺) va ammoniy (NH₄⁺) ionlarini cho'ktirishda analitik reagent.