➖ Anion komplekslar
Ichki sfera manfiy zaryadli • Tashqi sferada kationlar • "at" qo'shimchasi
📋 Anion komplekslar haqida
Anion komplekslar — ichki sferaning umumiy zaryadi manfiy bo'lgan komplekslardir. Tashqi sferada kationlar (K⁺, Na⁺, Li⁺ va h.k.) bo'ladi. Markaziy atom nomiga "at" qo'shimchasiqo'shiladi. Lotincha nom ildizi + "at" = anion kompleks nomi.
Xususiyatlari
- • Ichki sfera zaryadi: -1, -2, -3, -4
- • Tashqi sfera: kationlar
- • Nomlashda "at" qo'shiladi
- • Suvda dissotsilanadi
Metall nomlari
- • Fe → ferrat
- • Cu → kuprat
- • Ag → argentat
- • Al → alyuminat
⭐ Eng muhim anion komplekslar
K₄[Fe(CN)₆]
Z = -4kaliy geksasiyanoferrat(II)
💡 Sariq qon tuzi. Oziq-ovqat qo'shimchasi E536. Berlin ko'ki olishda.
K₃[Fe(CN)₆]
Z = -3kaliy geksasiyanoferrat(III)
💡 Qizil qon tuzi. Fe²⁺ ni aniqlashda. Turnbul ko'ki olishda.
Li[AlH₄]
Z = -1litiy tetragidroalyuminat(III)
💡 Kuchli qaytaruvchi. Organik sintezda muhim reagent.
Na[Al(OH)₄]
Z = -1natriy tetragidroksoalyuminat
💡 Bayer usulida alyuminiy olish. Gidroksokompleks.
K₂[CuCl₄]
Z = -2kaliy tetraxlorokuprat(II)
💡 Sariq-yashil rangli. Tetraedrik geometriya.
K[Ag(CN)₂]
Z = -1kaliy disianoargentat(I)
💡 Kumush qoplashda ishlatiladi. Chiziqli geometriya.
💧 Dissotsilanish reaksiyalari
K₄[Fe(CN)₆] → 4K⁺ + [Fe(CN)₆]⁴⁻
Na[Al(OH)₄] → Na⁺ + [Al(OH)₄]⁻
K[Ag(CN)₂] → K⁺ + [Ag(CN)₂]⁻
⚠️ Muhim: Anion komplekslarda ham ichki sfera mustahkam bog'langan. Faqat tashqi sfera kationlari ajraladi.
✅ Asosiy xulosalar
- Anion komplekslar — ichki sfera manfiy zaryadli
- Tashqi sferada kationlar joylashgan
- Markaziy atom nomiga "at" qo'shimchasi qo'shiladi
- Lotincha nom ildizi ishlatiladi: Fe → ferrat, Cu → kuprat
- Eng barqaror anion komplekslar — sianidli komplekslar