Mg²⁺
Chl
d⁰
fotosintez
680 nm
700 nm
Calvin 1961
porfirin
☀️ Fotosintez asosi🏆 Nobel 1961🌍 Yer yuzidagi hayot🌿 Mg²⁺ porfirin
[Mg(Chl)]
Xlorofill • Magniy xlorofillin • Chlorophyll
🧪Formula
C₅₅H₇₂MgN₄O₅
⚖️M massa
893.5 g/mol
💎Geometriya
Kvadrat-piramidal
🎨Rangi
Ko'k-yashil
🌈Yutilish
430 nm, 662 nm
📋
Asosiy ma'lumotlar — Xlorofill a
Kimyoviy formula
C₅₅H₇₂MgN₄O₅
Molyar massa
893.5 g/mol
Markaziy ion
Mg²⁺ (d⁰)
Koordinatsion son
5 (4N + 1O)
Ligand
Xlorin (porfirin-simon)
Geometriya
Kvadrat-piramidal
Joylashuv
Tilakoid membranasi
Vazifasi
Yorug'lik yutish
🎯 Xlorofill faol markazi
🔬 Xlorin halqasi
- • Mg²⁺ — markaziy ion (d⁰)
- • Xlorin — porfirin-simon halqa (4 ta N)
- • Fitol dumi — uzun uglevodorod zanjiri
- • Koordinatsion son: 4 (xlorin) + 1 (oqsil) = 5
☀️ Fotosintez roli
- • Yorug'lik yutish: 430 nm (ko'k) va 662 nm (qizil)
- • Energiya uzatish: ekssiton rezonansi
- • Elektron ajratish: P680/P700 reaktsion markaz
- • Natija: CO₂ → glukoza + O₂
✅ Asosiy xulosalar
☀️ Fotosintez asosi: Xlorofill yorug'lik energiyasini kimyoviy energiyaga aylantiradi
⚛️ Mg²⁺ (d⁰): d-elektronlar yo'q — faqat ligand-markaz bog'lanish
🌈 Yutilish spektri: 430 nm (ko'k) va 662 nm (qizil) — yashil nur qaytariladi
🌍 Global ahamiyat: Yiliga 100+ mlrd tonna CO₂ ni qayta ishlaydi
🧬 Biosintez: 15+ ferment ishtirokida, glutamatdan boshlanadi
🏆 Nobel 1961: Melvin Calvin — fotosintez mexanizmini aniqladi