Pt²⁺
d⁸
η²
C₂H₄
Zeise 1827
Dewar-Chatt
kvadrat-tekis
organometallik
🧪Formula
K[PtCl₃(C₂H₄)]
⚖️M massa
367.61 g/mol
💎Geometriya
Kvadrat-tekis
🎨Rangi
Sariq kristall
🔗Bog'lanish
η² (etilen)
📋
Asosiy ma'lumotlar — Zeise tuzi
CAS raqami
12012-50-9
Zichlik
2.87 g/cm³
Sistema
Monoklinik
Fazoviy guruh
P2₁/c
Eruvchanlik (H₂O)
Yaxshi eriydi
Eruvchanlik (EtOH)
Yaxshi eriydi
Barqarorlik
O'rta (havoda barqaror)
Rangi
Sariq kristall
💎 Ichki va tashqi sfera
🔒 Ichki sfera [PtCl₃(C₂H₄)]⁻
- • Pt²⁺ — markaziy ion (5d⁸)
- • 3 × Cl⁻ — xlor ligandlari (monodentat)
- • 1 × C₂H₄ — etilen (η²-bidentat)
- • Zaryad: +2 + 3×(−1) + 0 = −1
- • Bog'lanish: η² (ikkala C atomi)
🔓 Tashqi sfera K⁺
- • 1 × K⁺ — counter-ion
- • Ion bog'lar bilan bog'langan
- • Suvda darhol dissotsilanadi
- • 2 ion: K⁺ + [PtCl₃(C₂H₄)]⁻
- • Tarixiy ahamiyat: Birinchi organometallik!
🏆
Organometallik kimyoning tug'ilishi
1827 yil — kimyo tarixidagi burilish nuqtasi
Zeise tuzi — bu tarixda birinchi bo'lib sintez qilingan organometallik birikma. 1827 yilda Daniyalik kimyogar William Christopher ZeisePtCl₄ va etanol reaktsiyasidan sariq kristall oldi. Bu birikmada metall to'g'ridan-to'g'ri uglerodga bog'langan — bu o'sha davrda butunlay kutilmagan hodisa edi!
1827
Kashfiyot yili
138
Tushuntirish uchun yil (1965)
1973
Nobel (Fischer & Wilkinson)
✅ Asosiy xulosalar
🏆 Birinchi organometallik: Metall-uglerod bog'li birinchi sintez qilingan birikma (1827)
⚛️ Pt²⁺ (5d⁸): kvadrat-tekis geometriya, diamagnit
🔗 η²-etilen: ikkala C atomi Pt bilan bog'langan (side-on)
🌀 DCD modeli: σ-donatsiya + π-backbonding (Dewar-Chatt-Duncanson)
🔬 C=C bog'i uzayadi: 1.34 Å → 1.37 Å (backbonding tufayli)
🧪 Sintez: K₂[PtCl₄] + C₂H₄ → K[PtCl₃(C₂H₄)] + KCl