⚠️ QIZIL QON TUZI — 3:1 ELEKTROLIT!

K₃[Fe(CN)₆] — qizil qon tuzi, Prussian Blue sintezining asosiy komponenti. 3 ta K⁺ tashqi sferada, 6 ta CN⁻ ichki sferada!

⚠ Ichki sfera:

6 ta CN⁻ — Fe³⁺ ga mustahkam bog'langan.

Qizil rang — qizil qon tuzi.

🔌 Tashqi sfera:

3 ta K⁺ — erkin ionlar.

Λm ≈ 440 S·cm²/mol — 3:1 elektrolit!

Prussian Blue: K₃[Fe(CN)₆] + Fe²⁺ → Fe₄[Fe(CN)₆]₃ (Prussian Blue, Berlin ko'ki). Bu cho'kma analitik kimyoda Fe²⁺ ni sifat aniqlash uchun ishlatiladi.

XAVF: Kislota qo'shilganda CN⁻ gazi ajralishi mumkin — JUDA ZAHARLI! Kislota qo'shmang!

K₃[Fe(CN)₆]🔌 Konduktometriya

Kaliy geksatsianoferrat(III)

Qizil qon tuzi (Red prussiate of potash)

M = 329.24 g/mol • CAS: 13746-66-2

3:1 elektrolit4 ionΛm ≈ 440Prussian Blue

← Barcha birikmalar

🧪 Birikma haqida (konduktometrik tahlil uchun)

K₃[Fe(CN)₆] — qizil qon tuzi, Prussian Blue sintezining asosiy komponenti. Termik tahlilda 3:1 elektrolit — 4 ta ion borligini ko'rsatadi.

Fe³⁺ (d⁵, past spin) — oktaedr geometriya
6 ta CN⁻ ichki sferada (Fe³⁺ ga bog'langan)
3 ta K⁺ tashqi sferada (erkin ionlar)
Λm ≈ 440 S·cm²/mol — 3:1 elektrolit
4 ta ion — 3 ta K⁺ + 1 ta [Fe(CN)₆]³⁻
Paramagnit — μ ≈ 2.3 BM (1 toq elektron)
Prussian Blue sintezi

📜 Qizil qon tuzi — Prussian Blue sintezi (1704-yil)

K₃[Fe(CN)₆] — kaliy ferritsianid, 'qizil qon tuzi' nomi bilan mashhur. 1704-yilda Diesbach (Berlin) tomonidan tasodifan kashf etilgan — hayvon qoni va temir tuzlarini qizdirish orqali.

K₃[Fe(CN)₆] — Prussian Blue (Berlin ko'ki, Fe₄[Fe(CN)₆]₃) sintezining asosiy komponenti. Bu birikma Fe³⁺ ni o'z ichiga oladi va Fe²⁺ tuzlari bilan reaksiyaga kirishib, Prussian Blue cho'kmasini hosil qiladi. Bu reaksiya analitik kimyoda Fe²⁺ ni sifat aniqlash uchun ishlatiladi. K₃[Fe(CN)₆] ning Λm ≈ 440 S·cm²/mol — bu [Co(NH₃)₆]Cl₃ (Λm ≈ 432) ga deyarli teng, chunki ikkalasi ham 4 ta ion hosil qiladi.

💡 Qiziqarli faktlar

Prussian Blue (Berlin ko'ki)

K₃[Fe(CN)₆] + Fe²⁺ → Fe₄[Fe(CN)₆]₃ (Prussian Blue). Bu cho'kma analitik kimyoda Fe²⁺ ni sifat aniqlash uchun ishlatiladi.

Qizil qon tuzi nomi

'Qizil qon tuzi' nomi 1704-yilda hayvon qoni va temir tuzlarini qizdirish orqali kashf etilganligidan kelib chiqqan.

Fe³⁺ inert kompleks

Fe³⁺ (d⁵, past spin, t₂g⁵) inert — ligand almashinishi juda sekin. CN⁻ kuchli maydon ligand bo'lgani uchun Fe³⁺ barqaror.

Paramagnit kompleks

Fe³⁺ (d⁵, past spin) 1 ta toq elektronga ega — paramagnit (μ ≈ 2.3 BM). Bu [Co(NH₃)₆]³⁺ (diamagnit) dan farq qiladi.

Kuchli oksidlovchi

K₃[Fe(CN)₆] kuchli oksidlovchi — Fe³⁺ ni Fe²⁺ ga qaytarish mumkin. Bu xususiyat analitik kimyoda ishlatiladi.

🔌 K₃[Fe(CN)₆] — 3:1 elektrolit, Λm ≈ 440 S·cm²/mol

Bu kompleks konduktometriyada klassik namuna hisoblanadi. 3 ta K⁺ tashqi sferada — eritmada erkin harakatlanadi. 6 ta CN⁻ ichki sferada — Fe³⁺ ga bog'langan, erkin harakatlanmaydi.

Dissotsiatsiya reaksiyasi:

K₃[Fe(CN)₆] → 3K⁺ + [Fe(CN)₆]³⁻

4 ion

3 ta K⁺ + 1 ta [Fe(CN)₆]³⁻

3:1 elektrolit

Elektrolit turi

440 S·cm²/mol (25°C, 10⁻³ M)

Λm (25°C, 10⁻³ M)

4 ion

Ionlar soni

🔌 3:1 elektrolit — yuqori o'tkazuvchanlik

Muammo:

3 ta K⁺ tashqi sferada — eritmada erkin harakatlanadi. 6 ta CN⁻ ichki sferada — Fe³⁺ ga mustahkam bog'langan.

Ta'sir:

Λm ≈ 440 S·cm²/mol — bu 3:1 elektrolit uchun tipik qiymat. [Co(NH₃)₆]Cl₃ (Λm ≈ 432) ga deyarli teng.

✅ Yechim: Kohlrausch qonuni

Mexanizm:

Kohlrausch qonuni bo'yicha: Λm° = λ₊ + λ₋. Bu yerda λ₊ = 3×λ(K⁺), λ₋ = λ([Fe(CN)₆]³⁻).

Kohlrausch qonuni:

Λm° ≈ 440 S·cm²/mol = 3×λ(K⁺) + λ([Fe(CN)₆]³⁻). λ(K⁺) ≈ 73 S·cm²/mol bo'lsa, λ([Fe(CN)₆]³⁻) ≈ 440 - 3×73 = 221 S·cm²/mol.

📐 Nazariy element tarkibi

K₃[Fe(CN)₆] uchun nazariy tarkib. Fe³⁺ markaziy atom, 6 ta CN⁻ ichki sferada, 3 ta K⁺ tashqi sferada.

Element	Massa	% (m/m)	Manba	Konduktometrik signal
Fe	55.845	16.960%	Fe³⁺ markaziy atom (ichki sfera)	[Fe(CN)₆]³⁻ anioni — o'tkazuvchanlikka hissa qo'shadi
C	72.066	21.890%	6×CN⁻ (6×C, ichki sfera)	Ichki sferada — o'tkazuvchanlikka hissa qo'shmaydi
N	84.042	25.530%	6×CN⁻ (6×N, ichki sfera)	Ichki sferada — o'tkazuvchanlikka hissa qo'shmaydi
K	117.294	35.620%	3×K⁺ (tashqi sfera, ion)	3 ta K⁺ kationi — o'tkazuvchanlikka hissa qo'shadi
JAMI	329.240	100.000%	Konduktometriya: 3 ta K⁺ + 1 ta [Fe(CN)₆]³⁻ = 4 ion

🔬 Konduktometrik tahlil parametrlari

K₃[Fe(CN)₆] uchun standart konduktometrik tahlil sharoitlari.

Yacheyka konstantasi

K = 1.0 cm⁻¹ (standart)

Chastota

1-4 kHz (o'zgaruvchan tok)

Harorat

25°C (standart)

Konsentratsiya

10⁻³ M (standart)

Erituvchi

Suv (deionizatsiyalangan)

O'lchash vaqti

2-3 daqiqa

📉 Interaktiv konduktometrik egri chiziq (konsentratsiyaga bog'liqlik)

Konsentratsiyaga bog'liq Λm — Kohlrausch qonuni bo'yicha suyultirilgan eritmalarda Λm ortadi. Slayderni harakatlantirib, konsentratsiyani o'zgartiring.

Konsentratsiya: 1.0e-3 M

10⁻⁴ M10⁻² M10⁰ M

Konsentratsiya:

1.0e-3 M

Λm:

440.0 S·cm²/mol

κ:

0.440 mS/cm

📚 Nazariy izoh:

Standart konsentratsiya (10⁻³ M) — Λm ≈ 440 S·cm²/mol

🧪 Har xil erituvchilarda Λm

Erituvchining dielektrik doimiysi (ε) dissotsiatsiyaga ta'sir qiladi. Yuqori ε — ko'proq dissotsiatsiya, yuqori Λm.

Erituvchi: Suv (H₂O)

SuvMetanolEtanolDMFCH₃CNAseton

Erituvchi:

Suv (H₂O)

Dielektrik ε:

78.5

Λm:

440 S·cm²/mol

📚 Izoh:

Standart erituvchi — eng yuqori o'tkazuvchanlik

🌡️ Temperatura ta'siri

Temperatura ortishi bilan ion harakatchanligi ortadi — Λm ortadi (Arrhenius tenglamasi).

Temperatura: 25°C

15°C25°C50°C

Temperatura:

25°C

Λm:

440.0 S·cm²/mol

κ:

0.440 mS/cm

📚 Izoh:

Standart temperatura (25°C)

🏆 Verner klassik qatori — Λm va ionlar soni

Verner 1893-yilda kobalt komplekslarining molyar o'tkazuvchanligini o'lchab, ularning turli xil ionlar soniga ega ekanligini ko'rsatdi.

Kompleks	Formulasi (Verner)	Ionlar soni	Λm (S·cm²/mol)	Elektrolit turi
[Co(NH₃)₆]Cl₃	[Co(NH₃)₆]³⁺ + 3Cl⁻	4	432	1:3
K₃[Fe(CN)₆]	3K⁺ + [Fe(CN)₆]³⁻	4	440	3:1
[Co(en)₃]Cl₃	[Co(en)₃]³⁺ + 3Cl⁻	4	435	1:3 (xelat)
[Co(NH₃)₅Cl]Cl₂	[Co(NH₃)₅Cl]²⁺ + 2Cl⁻	3	340	1:2
[Co(en)₂Cl₂]Cl	[Co(en)₂Cl₂]⁺ + Cl⁻	2	250	1:1 (xelat)
[Co(NH₃)₄Cl₂]Cl	[Co(NH₃)₄Cl₂]⁺ + Cl⁻	2	250	1:1
[Co(NH₃)₃Cl₃]	[Co(NH₃)₃Cl₃]⁰	0	0	Noelektrolit

* Verner bu ma'lumotlar asosida K⁺ ionlarining tashqi sferada (erkin), CN⁻ ichki sferada (kompleks bilan bog'langan) ekanligini ko'rsatgan.

🧪 Laboratoriyada 0 dan tahlil qilish tartibi

⚠ Xavfsizlik choralari

KRITIK

K₃[Fe(CN)₆] zaharli emas, lekin kislota qo'shilganda CN⁻ gazi ajralishi mumkin (JUDA ZAHARLI!). Qo'lqop, himoya ko'zoynaklari va laboratoriya xalati majburiy. Ventilyatsiya zarur!

Vaqt: doimiy

Kerakli asboblar

KRITIK

Yacheyka konstantasini aniqlash

KRITIK

Eritma tayyorlash (10⁻³ M)

KRITIK

Hajmni to'ldirish

KRITIK

Elektrodlarni tozalash

KRITIK

Konduktometrik o'lchash

Λm hisoblash

Natijalarni tahlil qilish

Tozalash va saqlash

🔬 Laboratoriya natijalari (nazariy izohlar bilan)

Har bir laboratoriya natijasiga nazariy izoh beriladi.

O'lchash ID

COND-24-001

2026-07-15 • 1.0e-3 M

📝 Toza K₃[Fe(CN)₆] — inert atmosfera

📚 Nazariy izoh:

Standart sharoitda Λm ≈ 440 S·cm²/mol — bu 3:1 elektrolit uchun tipik qiymat.

κ (mS/cm):

44.000

Λm (S·cm²/mol):

440

Ionlar soni:

Elektrolit turi:

3:1 elektrolit

🧮 Molyar o'tkazuvchanlik kalkulyatori

κ va konsentratsiyani kiriting — Λm va elektrolit turi aniqlanadi.

Solishtirma o'tkazuvchanlik κ (S/cm):

Konsentratsiya (mol/L):

Molyar o'tkazuvchanlik Λm:

44000.00 S·cm²/mol

Elektrolit turi:

Noma'lum

Ionlar soni:

Formula: Λm = (κ × 1000) / c = (0.044 × 1000) / 0.001 = 44000.00 S·cm²/mol

🧮 Kohlrausch qonuni kalkulyatori

λ₊ va λ₋ ni kiriting — Λm° hisoblanadi.

λ₊ = λ(K⁺) (S·cm²/mol):

λ₋ = λ([Fe(CN)₆]³⁻) (S·cm²/mol):

Λm° (cheksiz suyultirishda):

440.00 S·cm²/mol

Formula:

Λm° = 3×λ₊ + λ₋

Λm° = 3×73 + 221 = 440.00 S·cm²/mol

⚖️ Konduktometriyaga yaqin tahlil usullari

ICP-OES/ICP-MS

To'ldiruvchi

95%

Fe va K miqdorini aniqlaydi

✓ Afzallik:Konduktometriya ionlar sonini, ICP miqdorni aniqlaydi