📋Geometrik xususiyatlar
Koordinatsion son4
Valent burchak90°
Gibridlanishdsp²
SimmetriyaD₄ₕ
Tekis kvadrat geometriyada 4 ta ligand va markaziy atom bitta XY tekisligida joylashadi. Bu shakl d⁸ metallari (Pt²⁺, Pd²⁺, Au³⁺, kuchli maydonda Ni²⁺) uchun juda xos bo'lib, d_x²-y² orbitali eng yuqori energiyaga chiqadi va bo'sh qoladi.
Tekis kvadrat komplekslarga namunalar
KS=4 tekis kvadrat komplekslar(6 ta)
🔍
| Formula | IUPAC nomi | Markaziy ion | Rangi | Ahamiyati |
|---|---|---|---|---|
| cis-[Pt(NH₃)₂Cl₂] | Sisplatin | Pt²⁺ (5d⁸) | Sariq | Kuchli onkologik antitumor preparat |
| trans-[Pt(NH₃)₂Cl₂] | Transplatin | Pt²⁺ (5d⁸) | Och sariq | Biologik nofaol geometrik izomer |
| [Ni(CN)₄]²⁻ | Tetrasianonikelat(II) | Ni²⁺ (3d⁸) | Sariq | Kuchli maydon CN⁻ ta'sirida hosil bo'lgan diamagnit kvadrat |
| [PdCl₄]²⁻ | Tetraxloropalladat(II) | Pd²⁺ (4d⁸) | Jigarrang | 4d metallar doim tekis-kvadrat hosil qiladi |
| [AuCl₄]⁻ | Tetraxloroaurat(III) | Au³⁺ (5d⁸) | Sariq | Zarhal (shoh arog'i) reaksiyasi mahsuloti |
| [Cu(NH₃)₄]²⁺ | Tetraamminmis(II) | Cu²⁺ (3d⁹) | To'q ko'k | Shveysariya reagenti (tsellyuloza erituvchisi) |