02-MAVZU

📝Formula yozish tartibi

Koordinatsion birikmalar formulasini IUPAC 2005/2020 tavsiyalari bo'yicha to'g'ri yozish qoidalari

📋Koordinatsion formula tuzishning 4 ta qoidasi

1

Kvadrat qavs [ ] — Ichki sfera

Kompleks hosil qiluvchi markaziy metall va unga to'g'ridan-to'g'ri bog'langan barcha ligandlar har doim kvadrat qavs [ ] ichiga olinadi. Qavs tashqarisidagi qism esa tashqi sfera hisoblanadi.

2

Ichki tartib: Metall birinchi

Kvadrat qavs ichida dastlab markaziy metall belgisi yoziladi, undan so'ng barcha ligandlar keltiriladi: [M L₁ L₂ ...]

3

Ligandlar: Alifbo tartibi (IUPAC)

IUPAC ning zamonaviy tavsiyasiga ko'ra, qavs ichidagi barcha ligandlar (zaryadidan qat'i nazar) ularning kimyoviy formulasi bo'yicha alifbo tartibida joylashtiriladi.

4

Ko'p atomli ligandlar: Qavs ( )

Ikki yoki undan ortiq atomdan iborat bo'lgan barcha ligandlar (NH₃, H₂O, CN, en, ox) o'z indekslari bilan birga oddiy qavs ( ) ichiga olinadi: masalan, (NH₃)₆, (en)₂.

🔬Interaktiv formula anatomiyasi

Namuna tanlang:
Formula va nomi:
[Co(NH₃)₆]Cl₃
Geksaamminkobalt(III) xlorid
Ichki kompleks sfera:
[Co(NH₃)₆]³⁺
Tashqi sfera:
3Cl⁻
Markaziy metall:
Co³⁺ (d⁶)
Ligandlar:
6 ta NH₃ (neytral monodentat)
Fazoviy geometriya:
Muntazam oktaedr
Magnit xossasi:
Diamagnit (t₂g⁶ e_g⁰)