Ir(I)
d⁸
16 e⁻
kvadrat-tekis
Vaska 1961
oksidativ birikish
PPh₃
CO
🧪Formula
trans-[IrCl(CO)(PPh₃)₂]
⚖️M massa
780.3 g/mol
💎Geometriya
Kvadrat-tekis
🎨Rangi
Sariq
⚛️Elektronlar
16 e⁻ (d⁸)
📋
Asosiy ma'lumotlar — Vaska kompleksi
CAS raqami
14871-19-7
Zichlik
1.55 g/cm³
Sistema
Monoklinik
Fazoviy guruh
P2₁/n
Eruvchanlik (benzol)
Yaxshi eriydi
Eruvchanlik (H₂O)
Erimaydi
Barqarorlik
Yuqori (inert)
Rangi
Sariq kristall
💎 Kompleks strukturasi
🔗 Kvadrat-tekis geometriya
- • Ir⁺ — markaziy ion (5d⁸)
- • 1 × Cl⁻ — xlor ligandi
- • 1 × CO — karbonil ligandi
- • 2 × PPh₃ — trifenilfosfin ligandlari
- • Trans: PPh₃ lar qarama-qarshi (180°)
- • Koordinatsion son: 4
⚡ Oksidativ birikish
- • 16 elektron: 2 ta elektron kam (18 emas!)
- • Bo'sh koordinatsion joy: kichik molekulalar kirishi mumkin
- • O₂, H₂, Cl₂, CH₃I bilan reaksiyaga kirishadi
- • Ir(I) → Ir(III): oksidlanish darajasi +2 ga oshadi
- • d⁸ → d⁶: elektron konfiguratsiyasi o'zgaradi
✅ Asosiy xulosalar
⚡ Oksidativ birikish: Vaska kompleksi O₂, H₂, Cl₂ bilan reaksiyaga kirishadi — Ir(I) → Ir(III)
⚛️ 16 elektron (d⁸): kvadrat-tekis, 2 ta elektron kam (18 emas!) — bo'sh koordinatsion joy
💎 Kvadrat-tekis: trans geometriya, PPh₃ lar qarama-qarshi (180°)
🔗 CO bog'lanishi: σ-donatsiya + π-backbonding (DCD modeli)
🔬 IR spektroskopiya: ν(CO) = 1967 cm⁻¹ (oksidativ birikishdan keyin oshadi)
🏆 Vaska 1961: oksidativ birikish mexanizmini tushuntirish uchun asos