LIGAND TASNIFI

🧩Ligandlar tabiatiga ko'ra

Koordinatsion sferadagi ligandlarning kimyoviy xarakteriga qarab 11 ta asosiy guruh

Ligandlar bo'yicha 11 ta guruh

Ligandning tabiati kompleksning rangi, magnit xossasi, barqarorligi va reaksiyaga kirishish tezligini belgilovchi bosh omildir. Quyidagi 11 ta guruhni batafsil o'rganishingiz mumkin:

💧
Neytral

Akvakomplekslar

Ligand: H₂O (suv). Suvli eritmalardagi gidratlangan metall kationlari.

[Cr(H₂O)₆]³⁺, [Fe(H₂O)₆]²⁺
Mavzuga o'tish →
🧪
Neytral

Ammiakatlar

Ligand: NH₃ (ammiak). Verner nazariyasining klassik asosi.

[Co(NH₃)₆]³⁺, [Cu(NH₃)₄]²⁺
Mavzuga o'tish →
Anion

Atsidokomplekslar

Ligand: Kislota qoldiqlari anionlari (CN⁻, NO₂⁻, SO₄²⁻, C₂O₄²⁻).

K₄[Fe(CN)₆], K₃[Co(NO₂)₆]
Mavzuga o'tish →
🔬
Anion

Gidroksokomplekslar

Ligand: OH⁻ (gidroksid). Amfoter metallarning ishqorda erishi.

Na[Al(OH)₄], Na₂[Zn(OH)₄]
Mavzuga o'tish →
🧂
Anion

Galogenid komplekslar

Ligand: F⁻, Cl⁻, Br⁻, I⁻. Ftoridli va xloridli komplekslar.

H₂[SiF₆], K₂[PtCl₆], K₂[HgI₄]
Mavzuga o'tish →
🫧
Organometall

Karbonil komplekslar

Ligand: CO (uglerod oksidi). Metallar nolinchi oksidlanish darajasida.

[Ni(CO)₄], [Fe(CO)₅], [Cr(CO)₆]
Mavzuga o'tish →
🔵
Maxsus

Nitrozil komplekslar

Ligand: NO (azot(II) oksidi). Nitroprussid kabi analitik reagentlar.

Na₂[Fe(CN)₅NO] (Nitroprussid)
Mavzuga o'tish →
🟠
Ambidentat

Nitrit komplekslar

Ligand: NO₂⁻ yoki ONO⁻. Bog'lanish izomeriyasi beruvchi ambidentat.

[Co(NH₃)₅(NO₂)]²⁺, [Co(NH₃)₅(ONO)]²⁺
Mavzuga o'tish →
🦞
Polidentat

Xelatlar (Ichki kompleks)

Polidentat ligandlar hosil qiluvchi siklik barqaror halqalar.

[Cu(en)₂]²⁺, [Ca(EDTA)]²⁻
Mavzuga o'tish →
🥪
π-kompleks

Metallosenlar (Sendvich)

Aromatik siklopentadienil (Cp) halqalari orasidagi metall atomi.

Fe(C₅H₅)₂ (Ferrosen)
Mavzuga o'tish →
🎨
Geteroligand

Aralash ligandli

Bir vaqtning o'zida har xil turdagi ligandlarni biriktirgan komplekslar.

[Pt(NH₃)₂Cl₂], [Co(NH₃)₄(H₂O)Cl]²⁺
Mavzuga o'tish →